Του Μιχάλη Πετράκου
Πριν από λίγες εβδομάδες, το Μανιφέστο του Ινστιτούτου Τσίπρα έβαζε την οικολογία ως ένα από τα τρία ρεύματα που ήθελε να εκφράσει. Χωρίς βέβαια τις βασικές πράσινες πολιτικές, αλλά με αρκετές πινελιές, Προστασία οικοσυστημάτων, επενδύσεις σε ανανεώσιμες, ενεργειακή δημοκρατία, προστασία των κοινών αγαθών – νερό, γη, αέρας – , προληπτικά έργα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Δεν ήταν ολοκληρωμένη πολιτική οικολογία, αλλά υπήρχε κάτι χειροπιαστό, όπως σε όλα τα κόμματα (και στη ΝΔ).
Η Ιδρυτική Διακήρυξη της νέας προσπάθειας κάνει, ένα ακόμα βήμα πιο πίσω. Αν και όπως λέει «η κλιματική κρίση είναι ήδη εδώ,… και το μεγαλύτερο κόστος το πληρώνουν οι πιο αδύναμοι» κάπου εκεί τελειώνει η ενασχόληση με την ατζέντα της πολιτικής οικολογίας αφήνοντας απέξω τις βασικές δεσμεύσεις για την αντιμετώπισή της κλιματικής αλλαγής αλλά και για την προσαρμογή σε αυτή. Γενικά, έχουν πλέον αφαιρεθεί συστηματικά, μία προς μία και οι ελάχιστες αναφορές του πρώτου κειμένου.
Έτσι, εξακολουθεί να λείπει λοιπόν η κυκλική οικονομία, η μείωση των πόρων, η επανάχρηση υλικών και τα μηδενικά απόβλητα. Για τις εξορύξεις υδρογονανθράκων, όπως και για τον λιγνίτη, δεν υπάρχει μισή κουβέντα. Η ενεργειακή μετάβαση μένει χωρίς τις προϋποθέσεις της: την αναβάθμιση των δικτύων, η ταχεία ανάπτυξη της αποθήκευσης (στην οποία τόσο έχει αποτύχει η κυβέρνηση ΝΔ), την εξοικονόμηση και τον εξηλεκτρισμό στα κτίρια, τη βιομηχανία και τις μετακινήσεις. Δεν αναφέρονται καν.
Η βιοποικιλότητα, οι προστατευόμενες περιοχές και ο χωροταξικός σχεδιασμός απουσιάζουν όπως και γενικότερα η κρίσιμη η ισορροπία ανάμεσα στην πράσινη ανάπτυξη και την προστασία της φύσης. Ο πρωτογενής τομέας δεν αποκτά οικολογική κατεύθυνση: καμία αναφορά σε βιολογικές ή αναγεννητικές πρακτικές, ούτε στο αποτύπωμα της εντατικής γεωργίας και κτηνοτροφίας που καλπάζει καταπίνοντας την εκτατική. Το νερό εμφανίζεται μόνο ως αγαθό που «λιγοστεύει», όχι ως πεδίο πολιτικής. Και τα εργαλεία που η σύγχρονη περιβαλλοντική πολιτική θεωρεί αυτονόητα, φόροι στον άνθρακα ή τη ρύπανση, τα πράσινα ομόλογα, δεν συναντώνται πουθενά. Καθεμία από αυτές τις απουσίες μπορεί να δικαιολογηθεί, η επιμελής όμως απουσία όλων μαζί, δηλαδή κάθε αναφοράς σε οποιαδήποτε από τις πολιτικές που έχουν υιοθετηθεί τα τελευταία 30 χρόνια στην Ευρώπη και τον κόσμο από όλο το πολιτικό φάσμα, δείχνει ότι η πολιτική οικολογία ούτε καν στα λόγια (ούτε και στα χρώματα) δεν έχει θέση στην ΕΛΑΣ.
Το σημειώνω για τους φίλους που τους αρέσει η ιδέα να πέσει η δεξιά και να φύγουν οι ΟΠΕΚΕΠΕδες, χωρίς να νοιάζονται για το είδος της πολιτικής που θα ακολουθηθεί. Όμως δεν είναι έτσι, ιδίως αν ένας φορέας ονομάζει την πολιτική οικολογία ως ένα από τα τρία ρεύματά του αλλά στα λόγια είναι απολύτως εχθρικός. Φαντάσου στην πράξη