Η ηλεκτρική διασύνδεση, το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου, έχει κόστος 1,939 δισ. ευρώ. Από αυτά 647 εκατ. είναι ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Ο αρχικός σχεδιασμός που δεν έχει αλλάξει είναι το καλώδιο να μεταφέρει ρεύμα από το Ισραήλ μέσω της Κύπρου και της Ελλάδας στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η πολεμική δραστηριότητα του Ισραήλ έκανε κάπως πιο πολύπλοκη τη συμμετοχή του και γιαυτό φαίνεται ότι αυτό θα περάσει πιο εύκολα σε επόμενη φάση. Ας πληρώσουν πρώτα οι έλληνες και οι Κύπριοι, και μετά μπαίνει και το Ισραήλ.
Υπάρχουν προφανώς πολλά θέματα που δεν συζητιούνται αν και δαπανώνται δεκάδες εκατομμύρια σε έρευνες και μελέτες. Θέματα τεχνικών δυσκολιών, γεωπολιτικών συγκρούσεων, ασφάλειας αλλά και οικονομικού κόστους.
Μεταξύ άλλων 3 είναι τα πιο κυρίαρχα:
Οικονομικά: Η κυβέρνηση μιλάει για την ευρωπαική χρηματοδότηση αλλά δεν μιλάει για τα κόστη μελετών και ερευνών, ενώ υπάρχει και ένα “υπόλοιπο” 1,292 δισ. ευρώ, αν υποθέσουμε ότι ένα τόσο δύσκολο έργο θα παραμείνει στο κόστος που έχει υπολογιστεί αρχικά. Με αυτή την υπόθεση το υπόλοιπο αυτό ποσό των περίπου 1,3 δις θα πρέπει να “ανακτηθεί”, δηλαδή να πληρωθεί από τους ενεργειακούς καταναλωτές της Ελλάδας και της Κύπρου σε ορίζοντα 35ετίας και σε αναλογία 63%-37%. Θα πληρώσουμε πιθανότατα από τώρα σε κάθε λογαριασμό που μας έρχεται, όχι μετά από 10-15 χρόνια.
Η κυβέρνηση οργάνωσε μεγάλη φιέστα ότι το Γαλλικό Fund Meridien έγιναν μεγαλομέτοχοι της σύμπραξης για την ηλεκτρική διασύνδεση. Προφανώς δεν θα βάλουν χρήματα για πλάκα ή σαν …δωρεά, στοχεύουν σε κάτι περισσότερο από άποψη κέρδους.
Γεωπολιτικά: Η πόντιση του καλωδίου αυτού συνδέεται με διάφορα θέματα οριοθέτησης ΑΟΖ, εμπλοκής Τουρκίας, Ισραήλ κλπ. Υπάρχουν κάποιοι που θεωρούν ότι επειδή αφορά το Ισραήλ σε μεγάλο βαθμό αυτό θα τρίξει τα δόντια στην Τουρκία. Πόσο πιθανόν είναι τώρα αυτό, με τον Τραμπ να θεωρεί τον Ερντογάν έναν από τους καλύτερους φίλους του; Η πρόσφατη Συμφωνία της Μέκκας ανάμεσα σε Τουρκία, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν κάνει το θέμα πιο δύσκολο. Η συμφωνία προβλέπει ότι αν μια από τις χώρες αυτές δεχθεί επίθεση, οι άλλες θα την συνδράμουν. Λέγεται ότι αύριο θα συμμετάσχει και η Αίγυπτος. Από την άλλη το Ισραήλ επιδιώκει μια συμμαχία Ισραήλ, ΗΠΑ, Ελλάδας, Κύπρου, Ινδίας, ΗΑΕ. Πόσο ενισχύει την ασφάλεια και την ειρήνη στην περιοχή να έρθει η σύγκρουση (γύρω από το καλώδιο ππυ βασικά εξυπηρετεί το Ισραήλ) στην περιοχή μας, ακόμα και αν δεν λάβει το χαρακτήρα πολεμικής αντιπαράθεσης;
Λέγεται ότι η είσοδος του Fund MERIDIEN δημιουργεί μεγαλύτερη ασφάλεια αφού οι γάλλοι θα υποστηρίξουν τα συνφέροντα τους ως μεγαλομέτοχοι στο καλώδιο απέναντι σε οποιες κινήσεις της Τουρκίας. Η μικρή λεπτομέρεια που διαφεύγει της …προσοχής είναι ότι το fund έχει σημαντικές επενδύσεις και στην Τουρκία ύψους πάνω από 2,3 δις. Γιατί να τις θέσει σε κίνδυνο μέσα από μια αντιπαράθεση με την Τουρκία;
Ενεργειακά: Τι αλήθεια προσφέρει το έργο από ενεργειακή άποψη; Ενεργειακή ασφάλεια; Μα τότε προτεραιότητα θα έπρεπε να είναι τόσο στην Κύπρο όσο και ιδιαίτερα στην Ελλάδα η ασφάλεια του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας που προκαλεί πολλά προβλήματα, μεταξύ άλλων πυρκαγιές και η αποθήκευση ενέργειας ώστε να μην “πετάγεται”. Το ποσοστό αποθήκευσης στη χώρα μας δεν ξεπερνάει το 0.32%. Ας επενδύσουμε εκεί, έξυπνα με προτεραιότητα αξιοποίηση μονάδων και υποδομών που ήδη υπάρχουν, πχ κάποια υδροηλεκτρικά, η Πτολεμαίδα 5 κλπ καθώς και μέσα στις πόλεις, όχι (μόνο) μεγάλα πρότζεκτ.
Τελικά το έργο δεν είναι ένα απλό τεχνικό έργο αλλά ένα σύνθετο με πολλές διαστάσεις που στη λογική της μονοδιάστατης πολιτικής δεν συζητιούνται σε βάθος και δημόσια. Καιρός να ανοίξουμε την πραγματική συζήτηση
Λίγα λόγια για το ιστορικό:
Το έργο συμφωνήθηκε μεταξύ των κυβερνήσεων των 3 κρατών Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ.
Αρχικά ονομάζονταν EuroAsia Interconnector.
Στη συνέχεια ιδρύθηκε η εταιρεία Great Sea Interconnector, που επιδιώκει να υλοποιήσει το έργο.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) είχε ανακοινώσει ότι δεν θα χρηματοδοτήσει την υλοποίηση του έργου κατασκευής της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ προϋπολογισμού 1,9 δις Ευρώ.