Ωστόσο, την ίδια στιγμή η διαδικασία συλλογής στοιχείων της ίδιας της Επιτροπής – το λεγόμενο «stress test» των Οδηγιών για τα Πτηνά και τους Οικοτόπους– βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, με τα προκαταρκτικά του ευρήματα να δείχνουν σαφώς την ανάγκη για καλύτερη εφαρμογή, χρηματοδότηση και επιβολή των οδηγιών και όχι για νομοθετική αναθεώρηση. Η συμμαχία οργανώσεων #HandsOffNature, στην οποία συμμετέχουν το Γραφείο Ευρωπαϊκής Πολιτικής του WWF, η BirdLife Europe, το Ευρωπαϊκό Γραφείο Περιβάλλοντος (EEB) και η ClientEarth, καταδικάζει απερίφραστα την απόφαση αυτή.Το Πρόγραμμα Εργασιών αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αναθεώρησης των Οδηγιών, γεγονός που θα ανέτρεπε δεκαετίες περιβαλλοντικής προόδου και θα παρέβλεπε τα στοιχεία που η ίδια η Επιτροπή συγκεντρώνει στο πλαίσιο του «stress test». Μέσω της απόφασης αυτής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αγνοεί επιδεικτικά τους 1,25 εκατομμύρια πολίτες που υπέγραψαν μέσω της συμμαχίας #HandsOffNature [2] ενάντια στην αναθεώρηση των Οδηγιών, επιτρέποντας τη σπατάλη χρόνου και δημόσιου χρήματος που θα έπρεπε αντιθέτως να κατευθυνθούν στην εφαρμογή και την επιβολή αυτού του ζωτικής σημασίας προστατευτικού νομικού πλαισίου.
Λίγο μόλις μετά την παρουσίαση του «πακέτου ανθεκτικότητας» από την Επιτροπή, η αποδυνάμωση της προστασίας της φύσης αντιβαίνει ευθέως τον στόχο της να ενισχύσει την ικανότητα της ΕΕ να προσαρμοστεί στην κλιματική αλλαγή και, κατά συνέπεια,καθίσταται ασυνεπής και απαράδεκτη. Όπως προειδοποιεί η συμμαχία των οργανώσεων, η φύση αποτελεί την ισχυρότερη άμυνα της Ευρώπης απέναντι στις κλιματικές καταστροφές, ενώ μια ασθενέστερη προστασία θα σήμαινε αυξημένους κινδύνους από τη ρύπανση, τους καύσωνες, τις πλημμύρες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
«Η Πρόεδρος φον ντερ Λάιεν φαίνεται να υπέκυψε στις πολιτικές πιέσεις του κόμματός της και ισχυρών ομάδων συμφερόντων. Πρόκειται για πολιτική επιλογή και όχι για μια τεκμηριωμένη απάντηση στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη», δήλωσε εκπρόσωπος της συμμαχίας. «Παρά τις σαφείς προειδοποιήσεις κρατών-μελών της ΕΕ, επιστημόνων, επιχειρήσεων και 1,25 εκατομμυρίου πολιτών, ανοίγει τον δρόμο για μια ολομέτωπη επίθεση στη νομοθεσία της Ευρώπης για τη φύση. Η κατάργηση των προστατευτικών διατάξεων εν μέσω της κλιματικής κρίσης και της κρίσης απώλειας της βιοποικιλότητας είναι απερίσκεπτη, δαπανηρή και βαθιά ανεύθυνη».
Η συμμαχία των οργανώσεων καλεί την Επιτροπή
να ολοκληρώσει τη διαδικασία συλλογής στοιχείων (“stress test” των Οδηγιών για τα Πτηνά και τους Οικοτόπους) και να επικεντρωθεί στην πλήρη εφαρμογή και χρηματοδότηση των Οδηγιών στην πράξη, αντί να ξεκινήσει την εκ νέου αναθεώρησή τους.
Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων και εταιρείες του κλάδου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, έχουν προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενη αναθεώρηση των Οδηγιών θα δημιουργήσει ανασφάλεια δικαίου, θα αυξήσει τον κίνδυνο δικαστικών διενέξεων και θα καθυστερήσει τις επενδύσεις που χρειάζεται η Ευρώπη. Η ανακοίνωση προκάλεσε επίσης άμεσα την κριτική αρκετών κρατών-μελών, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία, η Ουγγαρία, το Λουξεμβούργο και η Ισπανία.
Το Πρόγραμμα Εργασιών της Επιτροπής αναφέρει επίσης, ότι η επικείμενη πρωτοβουλία για τα ύδατα ενδέχεται να περιλαμβάνει νομοθετικές αλλαγές. Η συμμαχία τονίζει ότι οποιαδήποτε τέτοια πρόταση πρέπει να βασίζεται στην υφιστάμενη νομοθεσία της ΕΕ για την προστασία των υδάτων, συμπεριλαμβανομένης της Οδηγίας-Πλαισίου για τα Ύδατα, η οποία πρέπει να παραμείνει αμετάβλητη. Η πρόταση θα πρέπει να δίνει προτεραιότητα στη φυσική συγκράτηση του νερού, όπως μέσω της προστασίας, της βιώσιμης διαχείρισης και της αποκατάστασης υγροτόπων, πλημμυρικών πεδίων, δασών και μικρών λιμνών.
Η απόφαση έρχεται επίσης σε αντίθεση με τις πρόσφατες δεσμεύσεις της ΕΕ στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για τη Βιοποικιλότητα (COP17), όπου επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της να επιταχύνει την παγκόσμια δράση για τη βιοποικιλότητα. Η αποδυνάμωση της προστασίας της φύσης στο εσωτερικό της ΕΕ θα έπληττε σοβαρά την αξιοπιστία της Ευρώπης στη διεθνή σκηνή και θα έθετε σε κίνδυνο την ικανότητά της να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις που μόλις επαναβεβαίωσε.
Σημειώσεις:
[1] Η Επιτροπή παρουσιάζει το Πρόγραμμα Εργασιών και τις εκθέσεις απλοποίησης της νομοθεσίας.
[2] Η συμμαχία οργανώσεων #HandsOffNature παρέδωσε 1,25 εκατομμύρια υπογραφές στην Επίτροπο Περιβάλλοντος Jessika Roswall στις 23 Οκτωβρίου 2026 – http://www.handsoffnature.eu/.
[3] ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ: Βερολίνο, Μαδρίτη και Παρίσι προειδοποιούν την Επιτροπή να μην αγγίξει τη νομοθεσία της ΕΕ για τη φύση (Rapporteur).