Του Νίκου Χρυσόγελου

Στην Εφημερίδα των Συντακτών δημοσιεύτηκε μια έρευνα του Φόρουμ Τάσεων της METRON ANALYSIS (κατά την άποψή μου η πιο ή μια από τις πιο αξιόπιστες εταιρίες στον τομέα της). Μάλιστα υπήρξε στο εξώφυλλο, κάτω αριστερά η παρουσίαση της έρευνα “πράσινες εκπλήξεις” – αναλυτικά την βρίσκεται εδώ.

Η έρευνα αυτή έδωσε κάποια δεδομένα που προκαλούν σημαντική συζήτηση.

Τι έδειξε αυτή η έρευνα; Πολλά και ενδιαφέροντα:

– Το σχήμα «ΠΡΑΣΙΝΟΙ – Οικολογία» με τη συμμετοχή τους στις εθνικές εκλογές επανακαθορίζει τους συσχετισμούς, καθώς 4% των ερωτηθέντων πολιτών δηλώνει ότι είναι «πολύ πιθανό» να υποστηρίξει ένα πράσινο εγχείρημα στις επόμενες εκλογές

– Ένα επιπλέον 18% υποστηρίζει ότι είναι “αρκετά πιθανόν” να ψηφίσει ένα τέτοιο σχήμα

– Υψηλότερα ποσοστά “καταγράφονται'” για τις ευρωπαικές και αυτοδιοικητικές εκλογές

– Περίπου οι μισοί ερωτηθέντες δηλώνουν ότι οι πράσινοι έχουν πιο συνολικές θέσεις και όχι μόνο για το περιβάλλον

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ METRON ANALYSIS

Πανελλαδική έρευνα Metron Analysis: Γιατί έχει αποκτήσει ρεύμα ένα πράσινο ψηφοδέλτιο

Το σχήμα «ΠΡΑΣΙΝΟΙ – Οικολογία» επανακαθορίζει τους συσχετισμούς, καθώς 4% των ερωτηθέντων πολιτών δηλώνει ότι είναι «πολύ πιθανό» να υποστηρίξει ένα πράσινο εγχείρημα στις επόμενες εκλογές

Πανελλαδική έρευνα Metron Analysis: Γιατί έχει αποκτήσει ρεύμα ένα πράσινο ψηφοδέλτιο (παρουσίαση από τον Νίκο Φωτόπουλο)

Η πανελλαδική έρευνα που παρήγγειλε το σχήμα «ΠΡΑΣΙΝΟΙ – Οικολογία» στην εταιρεία Metron Analysis φέρνει στην επιφάνεια ένα εύρημα που μπορεί να επανακαθορίζει τους συσχετισμούς, καθώς 4% των ερωτηθέντων πολιτών δηλώνει ότι είναι «πολύ πιθανό» να υπερψηφίσει ένα Πράσινο Κόμμα στις επόμενες εθνικές εκλογές.

Σε ένα πολιτικό τοπίο όπου το κοινοβουλευτικό κατώφλι ορίζεται στο 3%, το εύρημα αυτό καταγράφει σε εθνικό επίπεδο μια «σκληρή» εκλογική βάση, ικανή να εξασφαλίσει αυτόνομη είσοδο στο Κοινοβούλιο.

Ωστόσο, η ίδια η φύση της έρευνας επιβάλλει μια διπλή ανάγνωση.

Από τη μία πλευρά, η μέτρηση ενέχει το εγγενές στοιχείο της υπεραισιοδοξίας που χαρακτηρίζει τις δημοσκοπήσεις που διεξάγονται κατ’ εντολή των ίδιων των κομμάτων. Από την άλλη, είναι αδιαμφισβήτητο ότι το 4% καταγράφεται σε ένα ιδιαίτερα «εύφορο» κοινωνικό έδαφος, όπου οι καταστροφικές πυρκαγιές, τα ακραία φυσικά φαινόμενα και η καθημερινή υποβάθμιση της ποιότητας ζωής πιέζουν τους πολίτες να αναζητήσουν εναλλακτικές πολιτικές διεξόδους.

-Εθνικές εκλογές: Πέραν του 4% που δηλώνει «πολύ πιθανό» να επιλέξει ένα πράσινο ψηφοδέλτιο, ένα επιπλέον 18% το θεωρεί «αρκετά πιθανό». Το άθροισμα αυτό διαμορφώνει μια δυνητική εκλογική δεξαμενή της τάξεως του 22% – σχεδόν ένας στους τέσσερις ψηφοφόρους.

-Ευρωεκλογές: Στην ευρωπαϊκή κάλπη, όπου η ψήφος είτε θεωρείται ελαφρύτερη είτε συνδέεται με τη θετική εικόνα των Ευρωπαίων Πράσινων, το ποσοστό των πολιτών που δηλώνουν «πολύ πιθανό» να τους ψηφίσουν εκτοξεύεται στο 9%. Αλλωστε εκεί είχαν και στο παρελθόν είσοδο στην Ευρωβουλή. Παράλληλα, το συνολικό ποσοστό θετικής στάσης («πολύ/αρκετά») αγγίζει το 35%.

-Αυτοδιοικητικές εκλογές: Στο επίπεδο των δήμων και των περιφερειών, η «σκληρή» πρόθεση διαμορφώνεται στο 7% και η συνολική δεξαμενή στο 32%, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική σύνδεση της οικολογίας με την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Η έρευνα δείχνει ότι η μεγαλύτερη δεκτικότητα καταγράφεται στον χώρο του Κέντρου (28%), ακολουθούμενος από την Κεντροαριστερά (27%) και την Αριστερά (26%). Το εύρημα ότι το 28% των κεντρώων ψηφοφόρων αντιμετωπίζει θετικά την Πολιτική Οικολογία μπορεί να θεωρηθεί κομβικό. Βλέπετε, ο κεντρώος χώρος αποτελεί παραδοσιακά τον ρυθμιστή των εκλογικών αναμετρήσεων στην Ελλάδα και η μετατόπιση ενδιαφέροντος προς τα οικολογικά ζητήματα δείχνει μια βαθύτερη αναδιάταξη των προτεραιοτήτων του. Αντίθετα, στα ακροατήρια της Κεντροδεξιάς και της Δεξιάς τα ποσοστά υποχωρούν σε αισθητά χαμηλότερα επίπεδα.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η δημογραφική υπεροχή σε γυναίκες και νέους.

–Φύλο: Οι γυναίκες εμφανίζονται αισθητά πιο θετικές απέναντι σε ένα Πράσινο Κόμμα σε σύγκριση με τους άνδρες.

–Ηλικίες: Η διεισδυτικότητα είναι συντριπτικά μεγαλύτερη στις νεότερες ηλικιακές ομάδες, με την Generation Z (17-29 ετών) και τους Millennials (30-45 ετών) να ηγούνται της τάσης, σε αντίθεση με τις μεγαλύτερες ηλικίες όπου η ανταπόκριση είναι περιορισμένη.

Ενα από τα πλέον ουσιαστικά ευρήματα της δημοσκόπησης αφορά τον τρόπο που οι πολίτες αντιλαμβάνονται την ταυτότητα των Πράσινων. Για δεκαετίες, η ελληνική κοινή γνώμη αντιμετώπιζε την Πολιτική Οικολογία ως ένα «μονοθεματικό» ρεύμα, εστιάζοντας αποκλειστικά στην προστασία του περιβάλλοντος. Σήμερα η εικόνα αυτή διχάζεται απόλυτα:

-Το 45% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι οι Πράσινοι διαθέτουν μια συνολική πολιτική πρόταση για την οικονομία, τα δικαιώματα και τα κοινωνικά ζητήματα.

-Το 45%, επίσης, συνεχίζει να τους θεωρεί αμιγώς περιβαλλοντικό φορέα.

Η εξίσωση αυτή δείχνει ότι σχεδόν ο μισός πληθυσμός αναγνωρίζει πλέον πως τα περιβαλλοντικά προβλήματα συνδέονται άμεσα με την οικονομική επιβίωση, την ενεργειακή φτώχεια, την ακρίβεια και την κοινωνική συνοχή.

Η καταγραφή του 4% δεν αποτελεί συνεπώς τυχαίο στατιστικό γεγονός. Συμπίπτει με μια περίοδο αυξημένης κοινωνικής ανησυχίας.

Η συζήτηση λοιπόν έχει 3 άξονες “κοινών”:

– Όσοι θεωρούν “Υπερβολικά αισιόδοξα τα στοιχεία”, και υποστηρίζουν ότι είναι απλώς επιθυμία. Δεν ανταποκρίνονται λένε στην πραγματικότητα. Όμως αυτοί που το ισχυρίζονται δεν βασίζονται σε διαφορετικά δεδομένα αλλά σε υποκειμενική εκτίμηση (με διαφόρων τύπων επιχειρήματα).

– Όσοι υποστηρίζουν ότι από τα ποσοστά αυτά αλιεύουν κι άλλα κόμματα κυρίως της κεντροαριστεράς κι αριστεράς και δεν αφορούν ένα αυτόνομο πράσινο κόμμα

– Όσοι, όπως εγώ, που έχοντας μια ευρεία εικόνα από την καθημερινή επικοινωνία και δράση στην κοινωνία θεωρούμε ότι η έρευνα αποτυπώνει με ειλικρίνεια αυτό που (ξανα)συμβαίνει στην κοινωνία αλλά δεν μεταφράζεται αυτομάτως στα εκλογικά αυτά ποσοστά και πρέπει να γίνουν πολλά για να είναι αυτά ή και καλύτερα και στις 3 κάλπες.

Ιδού κάποια στοιχεία προς σκέψη και διάλογο:

– Τα στοιχεία της έρευνας δεν είναι υπερβολικά αισιόδοξα. Όποιος έχει εικόνα από τάσεις μέσα στην κοινωνία αντιλαμβάνεται ότι συντελούνται ξανά μεγάλες μετακινήσεις. Καταρχάς η κλιματική και οικολογική κρίση επανακαθορίζουν πλέον τα πάντα, αφορούν το εδώ και τώρα. Τα λέγαμε 40 χρόνια, τα βιώνουμε πλέον. Παρά το γεγονός ότι εμφανίστηκαν ο Τσίπρας, η Καρυστιανού και εξαφανίζονται άλλα κόμματα, υπάρχει σημαντικό ποσοστό της κοινωνίας που αναζητεί κάτι “άλλο” ή δηλώνει ότι απέχει. Εκεί βρίσκεται σημαντικό ποσοστό του σκληρού πυρήνα και των συμπαθούντων μας.

Όταν ο Σαμαράς φαίνεται να έχει σκληρό πυρήνα κοντά στο 3% και επιρροή κοντά στο 8%, ο Τσίπρας “σκληρό” πυρήνα 14-17% και επιρροή μέχρι 25-30% γιατί είναι απίθανο – κατά κάποιους – ένα πράσινο σχήμα που θα οργανωθεί καλύτερα και θα εξελιχθεί σε ένα ενιαίο, ενωτικό, αυτόνομο και ανοιχτό κόμμα – οι Πράσινοι-Οικολογία σήμερα μαζί με πολλούς παλιούς και νέους πράσινους ανένταχτους σήμερα – να μην έχει σκληρό πυρήνα 4% και επιρροή στο 22% συνολικά με βάση όσα συμβαίνουν στην εποχή μας; Οι πράσινοι δεν είναι ένα φρούτο της διαφήμισης, των ΜΜΕ ή διαπλεκόμενων συμφερόντων αλλά μια αναγκαιότητα της εποχής μας.

Δεν ειναι ποσοστά τα οποία πέσανε από τον ουρανό ή αυθαίρετα. Δεν μπορούμε να κάνουμε υποκειμενικές μόνο εκτιμήσεις και με βάση αυτές να απορρίπτουμε ερευνητικά δεδομένα. Δεν τα βγάλαμε εμείς τα στοιχεία αλλά έρευνα.

Υποκειμενικά μπορεί ο καθένας και η κάθε μία να υπερεκτιμούν ή υποτιμούν την καταρχάς αποδοχή πράσινων πολιτικών. Προσωπικά δεν θεωρώ τα ποσοστά αυτά “αντικειμενικά” γιατί αν βασιστώ στο πώς αντιμετωπίζουν οι πολίτες τις πράσινες προτάσεις όταν αναλύονται κι επικοινωνούνται σωστά, θα μπορούσα να ισχυριστώ ότι οι πράσινοι θα μπορούσαν να πάρουν 10% στις εθνικές εκλογές. Είναι μάλιστα ποσοστό που έδιναν και οι δημοσκοπήσεις – που λόγω της τότε νομοθεσίας δεν δημοσιεύονταν – το 2009 και που έκανε ορισμένα κέντρα του κράτους και του παρακράτους να οργανώσουν τη μεγάλη εκστρατεία παραπληροφόρησης και fakenews ώστε να μείνουμε εκτός ευρωκοινοβουλίου και Βουλής το 2009. Επίσης, είναι προφανώς ότι οι πράσινες πολιτικές ευαισθητοποιούν ιδιαίτερα νέους/νέες και γυναίκες, όπως δείχνει και η έρευνα αλλά και διαπιστώνουμε μιλώντας με τους ανθρώπους. Αλλά δεν μπορούμε να βασιζόμαστε σε  υποκειμενικές εκτιμήσεις, αλλά κυρίως σε δεδομένα κάποιας έρευνας.

Από την άλλη, προφανώς υπάρχουν κι εκείνου που εκτιμούν, χωρίς στοιχεία, ότι οι πράσινοι στις εκλογές δεν θα ξεπερνούσαν το 0.5%.

Δεν μπορούμε λοιπόν παρά να δεχθούμε ως μια ενδιαφέρουσα φωτογραφία της τωρινής περιόδου το 4% + 18% και όχι ως κάτι που παίρνεις χωρίς προσπάθεια στις εκλογές.

Διαφωνώ ότι από αυτό το ποσοστό του σκληρού πυρήνα 4% αλιεύουν και άλλα κόμματα αφού το ερώτημα της έρευνας ήταν ξεκάθαρο κι αφορούσε αυτόνομο πράσινο κόμμα (απάντηση πολύ πιθανόν 4%). Πιθανόν όμως προσπαθούν άλλα κόμματα να ψαρέψουν από το 18% που λέει είναι “αρκετά πιθανόν να ψηφίσουμε ένα αυτόνομο πράσινο κόμμα”.

Με βάση αυτά τα δεδομένα νομίζω εξηγείται και το γεγονός ότι ξαφνικά ξύπνησαν τα κόμματα (ιδιαίτερα ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, ΕΛΑΣ) και άρχισαν να ισχυρίζονται ότι καλύπτουν ή εκπροσωπούν και την πολιτική οικολογία. Το είχαμε δει πάλι και το 2007 – 2009 όταν άρχισε τότε να δημιουργείται ττο ρεύμα υποστήριξης του πράσινου ψηφοδελτίου. Τα κόμματα έχουν καλύτερα δεδομένα και πριν από εμάς ή δεδομένα που δεν δημοσιεύονται συνήθως.

Η άποψή μου – ως συντονιστής της εκλογικής επιτροπής αλλά νομίζω ότι αυτό εκφράζει συνολικά τους Πράσινους Οικολογία – μαζί με την προετοιμασία για τις εθνικές εκλογές θα πρεπει να ξεκινήσει η προετοιμασία μας και για τις αυτοδιοικητικές και τις ευρωπαικές εκλογές.

Έτσι θα υπάρξει ενίσχυση και των 3 επιπέδων παρέμβασης. Έτσι κι αλλιώς το μεγάλο πράσινο μπουμ στις περιφερειακές και δημοτικές εκλογές για την Πράσινη Αυτοδιοίκηση ήρθε μετά την επιτυχία στις ευρωεκλογές και το σχετικά υψηλό ποσοστό στις εθνικές του 2009.

Φυσικά θέλουμε πολύ περισσότερος κόσμος από όσους και όσες είναι σήμερα ενεργοί /ές να (αυτο)οργανωθεί και να συμμετάσχει στην πρωτοβουλία ανασυγκρότησης του πράσινου χώρου (κυρίως ανένταχτοι σήμερα). Όμως στο πράσινο χώρο αρχίζουν να συγκλίνουν τώρα  και άτομα που προέρχονται από άλλους χώρους και μπορούν να πάρουν ενεργά μέρος όχι μόνο στην εκλογική προετοιμασία αλλά και στην επικαιροποίηση του προγράμματος και την οργανωτική ανάπτυξη σε κάθε περιφέρεια και περιοχή με την οπτική ότι:

– το 2027 θα είμαστε ένα κοινοβουλευτικό κόμμα που θα ταρακουνήσει δημιουργικά το πολιτικό σύστημα και
– θα εργαστούμε δυναμικά για τις βαθιές αλλά αναγκαίες και δίκαιες αλλαγές για να επιλύσουμε τα σοβαρά προβλήματα (κλίμα, περιβάλλον, δικαιοσύνη, οικονομία, ανισότητες, δημοκρατία, κοινωνική συνοχή, παραγωγικό – καταναλωτικό μοντέλο, δικαιώματα).