Ο Χώρος Διαλόγου της Αριστεράς διοργάνωσε στις 24.5 εκδήλωση για την ενεργειακή φτώχεια). Δημοσιεύουμε δυο περιλήψεις, αυτή του Γιάννη Παρασκευόπουλου και της Ιώς Σιώζου

Του Γιάννη Παρασκεύοπουλου

Ενεργειακή Φτώχεια: Μπορεί η Πράσινη Μετάβαση, να είναι κλειδί και για την Κοινωνική Συνοχή;

(Η περίληψη της εισήγησής μου, στη συζήτηση του Χώρου Διαλόγου της Αριστεράς για την ενεργειακή φτώχεια)

Η Πολιτική Οικολογία, βρίσκεται πέρα από τα στενά όρια της Αριστεράς. Διαχρονικά, όμως, τις καλύτερες επιδόσεις στη βιωσιμότητα, τις έχουν κατά κανόνα οι κοινωνίες με τις λιγότερες ανισότητες.

Στην Ελλάδα δεν έχουμε Πράσινη Μετάβαση, αλλά στρεβλή εκδοχή των Ευρωπαϊκών πολιτικών, στα μέτρα κυρίως των ελληνικών ομίλων ενέργειας/αερίου και κατασκευών, ως «Εθνικών Πρωταθλητών». Αν στη Γερμανία το 2024 τα 2/3 των νέων φωτοβολταϊκών (Φ/Β) ήταν σε στέγες και κτίρια, στη χώρα μας όλος σχεδόν ο ηλεκτρικός χώρος δεσμεύεται αποκλειστικά για επενδύσεις εταιριών, ενώ και οι ΑΠΕ ελέγχονται από ομίλους με κύρια συμφέροντα σε ορυκτά καύσιμα. Η κοστολόγηση ρεύματος με βάση την (χειραγωγίσιμη) «οριακή τιμή» κυρίως από αέριο, οδηγεί σε εκτεταμένη μεταφορά πλούτου προς τους ισχυρότερους.

Μαζικές απορρίψεις ηλιακής ενέργειας λόγω απουσίας αποθήκευσης, επιτρέπουν στα συμφέροντα αερίου να ανεβάζουν κατακόρυφα τις τιμές. Ανεκμετάλλευτες αφήνονται οι δυνατότητες αποθήκευσης σε υπάρχουσες μονάδες της ΔΕΗ, με θερμική και βαρυτική αποθήκευση σε λιγνιτικές μονάδες και ορυχεία, και αντλησιοταμίευση μεταξύ υδροηλεκτρικών ήδη στην ίδια κοίτη. Χωρίς προσπάθεια ελαχιστοποίησης του οικολογικού κόστους και δίκαιης κατανομής των έργων, οι χωροθετήσεις ΑΠΕ εξελίσσονται σε εφιάλτη. Στον Μακροχρόνιο Ενεργειακό Σχεδιασμό ακολουθείται το σενάριο για αέριο και υδρογόνο, που σχεδόν διπλασιάζει τις τελικές απαιτήσεις ενέργειας για το 2050.

Η Πράσινη Μετάβαση παραμένει ζητούμενο, ενώ μπορεί να αποτελέσει και το νέο κλειδί για την κοινωνική συνοχή. Για τα ευάλωτα νοικοκυριά, οι στέγες των δημοτικών υποδομών μπορούν να δώσουν πλεονάσματα ενέργειας για δωρεάν διάθεση. Για τα μεσαία στρώματα, Φ/Β σε στέγες και μπαλκόνια ή συμμετοχή σε Ενεργειακές Κοινότητες, δίνουν διέξοδο από τους υψηλούς λογαριασμούς. Μαζικές ενεργειακές αναβαθμίσεις κτιρίων, εξαλείφουν το κόστος του αερίου ή πετρελαίου. Αλλαγή μοντέλου μεταφορών με εναλλακτικές λύσεις στο ΙΧ, μπορεί να ανακουφίσει πολλούς/ές από το αυξημένο κόστος αγοράς και διατήρησης ΙΧ.

Όλα αυτά, όμως, απαιτούν ριζική αλλαγή πολιτικών και προτεραιοτήτων, με επενδύσεις και χρηματοδοτικά εργαλεία εκεί που πραγματικά χρειάζονται.

Της Ινώ Σιώζιου

Ειδικής σε θέματα ενεργειακής πολιτικής και περιβάλλοντος

Ότι οι ενεργειακές κρίσεις της εποχής μας, εξαιτίας των πολέμων μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ Ιράν και Ουκρανίας Ρωσίας, οφείλονται στην εξάρτηση των οικονομιών και κοινωνιών μας στα ορυκτά καύσιμα, είχα την ευκαιρία να επισημάνω, μαζί με τους εξαιρετικούς συνομιλητές Mado Baboula και Γιάννης Παρασκευόπουλος, σε εκδήλωση που διοργάνωσε εχθές ο Χώρος Διαλόγου της Αριστεράς, στο πολιτιστικό κέντρο «Καμίνι».

Σημείωσα ακόμη το παράδοξο ότι, αντί αυτή η πραγματικότητα να μάς απομακρύνει από τα ορυκτά καύσιμα, βλέπουμε στροφή προς την ενίσχυση του ρόλου των ορυκτών καυσίμων.

Βαρύνοντα ρόλο σε αυτήν τη στροφή παίζει φυσικά η επανεκλογή του Προέδρου Τράμπ όπου, έχει αποσύρει τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία των Παρισίων για το Κλίμα, και έχει προχωρήσει στην απίστευτη δήλωση ότι η κλιματική αλλαγή είναι η μεγαλύτερη απάτη/κομπίνα που έχει γίνει ποτέ στον κόσμο, green scam κτλ..

Τη στροφή αυτή όμως προς τα ορυκτά καύσιμα «καλοβλέπουν» και στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι δυνάμεις της Δεξιάς και Ακροδεξιάς που συσπειρώνονται απέναντι στην Πράσινη Συμφωνία.

Στην Ελλάδα δυστυχώς, η απολιγνιτοποίηση δεν έχει οδηγήσει στην απανθρακοποίηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας αλλά, έχουμε παράλληλα την αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος μονάδων ορυκτού αερίου στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας (ΕΣΕΚ).

Έχουμε ακόμη την προώθηση της έρευνας και εκμετάλλευσης κοιτασμάτων υδρογονανθράκων με την προκήρυξη νέων οικοπέδων και πανηγυρισμούς για νέες υποδομές και «διαδρομές» αμερικανικού υγροποιημένου ορυκτού αερίου (LNG).

Είναι απορίας άξιο πώς οι επιλογές αυτές συνάδουν με τους κλιματικούς στόχους που δεσμεύουν την Ελλάδα ενώ, είναι παράλογες ακόμη και με οικονομικούς όρους. Το κόστος όμως των υποδομών αυτών ορυκτού αερίου, όπως και την αυξημένη συμμετοχή του ορυκτού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή καλούμαστε να πληρώσουμε οι καταναλωτές, νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η λύση για τη θωράκιση των οικονομιών και των κοινωνιών μας πρέπει να είναι ΑΠΕ με αποθήκευση ώστε να μην χρειάζονται οι πανάκριβες και ρυπογόνες μονάδες ορυκτού αερίου.

Καθαρή ενέργεια παραγόμενη από ενεργειακές κοινότητες, ώστε να μην αφήσουμε την ευκαιρία που δίνει η τεχνολογία των ΑΠΕ για τον εκδημοκρατισμό της παραγωγής ενέργειας να πάει χαμένη.

Και βέβαια έναν ισχυρό δημόσιο ενεργειακό πυλώνα. Δηλαδή μία ΔΕΗ που θα λειτουργεί ως επιχείρηση κοινής ωφέλειας και όχι ως μία απλή ιδιωτική εταιρεία με μοναδικό σκοπό το κέρδος.