του Νίκου Χρυσόγελου
Εντελ. Συμβούλου Κλιματικού Συμφώνου και Κοινωνικής Οικονομίας Δήμου Αθηναίων
π. ευρωβουλευτής ΠΡΑΣΙΝΟΙ
Το τρένο δεν είναι νοσταλγία, είναι το μέλλον.
Το Σάββατο 23 Μαίου συμμετείχα ως ομιλητής σε εκδήλωση στον σιδηροδρομικό σταθμό Καλαμάτας, «Ο Επόμενος Σταθμός», που διοργάνωσε η καλλιτεχνική πλατφόρμα «Ορίζοντας Γεγονότων» σε συνεργασία με τον Σύλλογο Φίλων Σιδηροδρόμου Μεσσηνίας. Μια πρωτοβουλία που χρησιμοποιεί την τέχνη ως μέσο για να στείλει ένα πολύ ξεκάθαρο μήνυμα: το τρένο στην Πελοπόννησο πρέπει να επιστρέψει. Μια ιδιαίτερα σημαντική τριήμερη διοργάνωση στον ιστορικό σιδηροδρομικό σταθμό Καλαμάτας, όπου άνθρωποι της Αυτοδιοίκησης, του σιδηροδρόμου, του πολιτισμού και της κοινωνίας των πολιτών έστειλαν ισχυρό μήνυμα για την επαναλειτουργία του τρένου στην Πελοπόννησο.
Στη συζήτηση που έγινε ξεχωριστές ήταν οι παρεμβάσεις των:
– Παναγιώτα Κουράκλη, διευθύντρια Προγραμματισμού, Ανάπτυξης και Ευρωπαϊκών Θεμάτων του Δήμου Καλαμάτας,
– Ηλία Νταίβις, προέδρου του Συλλόγου Φίλων Σιδηροδρόμου Μεσσηνίας,
– Παναγιώτη Λύρα, προέδρου της Κοινότητας Καλαμάτας,
– Κώστα Γενιδούνια, προέδρου της ΠΕΠΕ και μέλους της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΓΣΕΕ, καθώς και του
– Βασίλη Ζαβογιάννη, γενικού γραμματέα του Σωματείου Hellenic Train και μέλους του προεδρείου της ΠΟΣ.
Ιδιαίτερα σημαντικές και οι παρεμβάσεις των συνταξιούχων σιδηροδρομικών Γιώργου Καλατζή, Δημήτρη Σπυράκη και Γιάννη Πουλόπουλου, ανθρώπων που κουβαλούν την ιστορία και τη μνήμη του ελληνικού σιδηροδρόμου.
Ξεχωριστό αποτύπωμα άφησε και η καλλιτεχνική πλατφόρμα «Ορίζοντας Γεγονότων» με τον Τζίμη Ευσταθίου, που μέσα από την έκθεση και τις δράσεις απέδειξε πως η τέχνη μπορεί να γίνει εργαλείο μνήμης, συμμετοχής και ελπίδας.
Η απαξίωση του σιδηροδρόμου οδήγησε και στο έγκλημα των Τεμπών. Να αλλάξουμε την πορεία του τρένου στην Ελλάδα
Στην ομιλία μου ανέφερα ότι:
Στην Ελλάδα, οι επενδύσεις έχουν ιστορικά προσανατολιστεί έντονα υπέρ των αυτοκινητόδρομων. Μεταξύ 1995 και 2021, διατέθηκαν περίπου 41,1 δισ. ευρώ για αυτοκινητόδρομους έναντι μόλις 12,6 δισ. ευρώ για τον σιδηρόδρομο. Βέβαια σημασία έχει και τι έγιναν κάποια δις που διατέθηκαν για τον εκσυγχρονισμό και την ασφάλεια …του σιδηρόδρομου. Πάντως το αποτέλεσμα ήταν το οδικό δίκτυο να αυξηθεί κατά 410\%, ενώ το λειτουργικό σιδηροδρομικό δίκτυο συρρικνώθηκε στα 2/5 του παλιότερου!!!
Υποδομές αξίας 5 δισ. € εγκαταλείπονται και απαξιώνονται μόνο στην Πελοπόννησο, σύμφωνα με μελέτη των Ελβετών! Αν και οι γραμμές είναι ακόμσ σε καλή κατάσταση και πολλοί σταθμοί είναι έργα Τσίλερ!
79 σιδηροδρομικοί σταθμοί έχουν κηρυχθεί μνημεία βιομηχανικής κληρονομιάς αλλά είναι εγκαταλειμμένοι
Δεν υπάρχει τεχνολογικό ή οικονομικό εμπόδιο για την επαναλειτουργία του τρένου στην Πελόννησο. Υπάρχει όμως διαχρονικά έλλειψη πολιτικής βούλησης.
Τα Τέμπη δεν ήταν τυχαίο συμβάν. Ήταν η κατάληξη δεκαετιών πολιτικής που χρηματοδοτεί αυτοκινητοδρόμους και εγκαταλείπει τον σιδηρόδρομο.
Στην
Ευρώπη το τρένο πάει παντού. Στην
Ελλάδα δεν υπάρχει καν σύνδεση Καλαμάτα–Αθήνα! Αυτό δεν είναι αναπτυξιακή πολιτική – είναι αποτυχία. Και αυτή η πολιτική απαξίωσης του σοδηρόδρομου οδήγησε μεταξύ άλλων και στα
Τέμπη και στο θάνατο 57 ανθρώπων.
Και πριν τη θητεία μου στο Ευρωκοινοβούλιο (2/2012-6/2024) και μετά ο σιδηρόδρομος ήταν στο κέντρο και του προσωπικού ενδιαφέροντος και του ενδιαφέροντός μας ως
Πράσινοι. Καταθέσαμε προτάσεις, κάναμε εκδηλώσεις, συναντηθήκαμε πολλές φορές με σιδηροδρομικούς, συνδικαλιστές, φορείς. Όμως η απαξίωση του σιδηρόδρομου οδήγησε στη συρίκνωση του δικτύου. Από 2500 χλμ, σήμερα το δίκτυο μειώθηκε σε κάτω από 1000 χλμ
Ο σιδηρόδρομος δεν είναι απλώς μεταφορά. Είναι
κλιματικήπολιτική. Είναι περιφερειακή ανάπτυξη. Είναι αντιμετώπιση της ερημοποίησης της υπαίθρου. Είναι μέσο για ανάπτυξη υης γεωργίας και του μείωση του μεταφορικού κόστους και της ακρίβειας. Είναι ένα άλλο.μοντέλο για τον τουρισμό. Είναι σύνδεση της Καλαμάτας με τα προάστια και τα χωριά της, των λιμανιών και των πόλεων της Πελοποννήσου με την υπόλοιπη χώρα και την Ευρώπη. Συμβολικά πρέπει να ξανασυνδεθεί η
Αθήνα με την
Καλαμάτα, η Καλαμάτα με την Αθήνα, ήταν ο κοινός τόπος και η απαίτηση όλων.
Συζητήσαμε να οργανώσουμε μια μεγάλη εκδήλωση στην Αθήνα το φθινόπωρο.
Έχουν προηγηθεί πολλές εκδηλώσεις των Φίλων του Σιδηροδρόμου Μεσσηνίας, της
ΕΛΛΕΤ, του Δήμου Καλαμάτας και άλλων φορέων. Ενδιαφέρουσες οι μελέτες ελβετών, η αγάπη του προηγούμενη πράσβη της Ελβετίας αλλά και του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης εκπληκτική.
Τώρα είναι η ώρα της επιστροφής του σιδηρόδρομου, ξεκινώντας από τον προαστιακό. Υπάρχουν γραμμές και αμαξοστοιχίες. Θα πρέπει να πιέσουμε για πολιτική δέσμευση.
Χρειαζόμαστε πίεση, τοπική, εθνική, ευρωπαϊκή. Το θέμα πρέπει να φτάσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Επιτροπή Μεταφορών, στο τραπέζι των αποφάσεων. Στο γραφείο του Επιτρόπου Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολου Τζιτζικώστα.
Η κοινωνία έχει τη δυναμική. Χρειάζεται η πολιτεία να αναλάβει τις ευθύνες της.