Άνοιξη στη Σερβία; Η “Λίστα Φοιτητών” συγκεντρώνει το 53% στις εκλογές της 25ης Οκτωβρίου στη Σερβία (ψηφίστηκε από 2.2 εκατομμύρια πολίτες) και εκλέγει 139 βουλευτές, ενώ ο αυταρχικός, ακροδεξιός Aleksandar Vučić και το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα που κυβέρνησε τη χώρα επί 12 χρόνια, έχασαν την εξουσία συγκεντρώνοντας 39% (εκλέγει 100 βουλευτές). Ψηφίστηκε από 1,72 εκατομμύρια ψηφοφόρους.
Η κινητοποίηση των νέων για 2 χρόνια ενάντια στη διαφθορά έφερε αποτέλεσμα. Η Φοιτητική Λίστα έχει τις ρίζες της στις φοιτητικές διαμαρτυρίες που έγιναν μια ισχυρή έκφραση δυσαρέσκειας απέναντι στην κυβέρνηση, με κατηγορίες για διαφθορά, ασφυκτικό έλεγχο στα μέσα ενημέρωσης και αυταρχισμό.
Νίκη για την ελευθερία. Μια γιορτή για την δημοκρατία.
Οι Πράσινοι στη Σερβία συμμετείχαν ενεργά στις κινητοποιήσειες και υποστήριξαν τη λίστα φοιτητών.
Οι Ευρωπαίοι Πράσινοι βρέθηκαν πολλές φορές στο πλευρό των διαδηλωτών, ενώ ο Βούτσις είχε απειλήσει την συμπρόεδρο των Πράσινων Vula Tsetsi.
Οι κινητοποιήσεις των φοιτητών ήταν οι μεγαλύτερες και πιο επίμονες που είχαν γίνει από την εποχή του Μιλόσεβιτς που με την πολτική του είχε οδηγήσει στην διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και στους 3 πολέμους. Για μεγάλο διάστημα στη Σερβία κυριαρχούσαν παραστρατιωτικοί και ακροδεξιοί.
Ο εθνικισμός που κυριάρχησε για πολλές δεκαετίες όχι μόνο δεν έκανε “μεγάλη” τη Σερβία αλλά οδήγησε σε πολέμους, σφαγές κι απώλεια και του Κοσόβου, ενώ η διαφθορά προκάλεσε μεγάλη πόλωση στην κοινωνία.
Το κίνημα των νέων έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην κινητοποίηση της κοινωνίας και τελικά στην απίστευτη εκλογική νίκη. Το κίνημα των φοιτητών κατάφερε να προκαλέσει την κινητοποίηση πολιτών και τελικά ψηφοφόρων πολύ πέρα από τις πανεπιστημιουπόλεις από όπου ξεκίνησαν οι διαμαρτυρίες. Οι νέοι και οι νέες ήταν οι πιο ορατοί υποστηρικτές του κινήματος, αλλά ο εκλογικός συνασπισμός φαίνεται να επεκτάθηκε σε τμήματα και της αστικής μεσαίας τάξης, σε καθηγητές πανεπιστημίου αλλά και σε πολίτες που προηγουμένως ήταν ενάντια στον Βούτσιτς αλλά ήταν απρόθυμοι να υποστηρίξουν τα υπάρχοντα κόμματα της αντιπολίτευσης, όπως για παράδειγμα το σοσιαλιστικό που δεν κατάφρρε να περάσει το όριο του 3%.
Η νίκη της Λίστας Φοιτητών είναι ήττα για το παλιό πολιτικό κατεστημένο συνολικά στη Σερβία, όχι μόνο για το κυβερνών κόμμα.
Επί χρόνια, ο Πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς και το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα κυριαρχούσαν στη σερβική πολιτική σκηνή μέσω ενός συνδυασμού ισχυρής εκλογικής – πελατειακής οργάνωσης, εκτεταμένης διαφθοράς, ασφυκτικού ελέγχου των μίντια, σύστημα παρακολούθησης και μιας εξαιρετικά αυταρχικής και προσωποκεντρικής πολιτικής στρατηγικής με επίκεντρο τον ίδιο τον Βούτσιτς.
Το αποτέλεσμα των εκλογών δείχνει ότι αυτό το μοντέλο έφτασε στο τέλος του χάρη στη μεγάλη κινητοποίηση των νέων. Το κίνημα που κυριαρχείται από νέους ανθρώπους κατάφερε να αμφισβητήσει ένα γερασμένο πολιτικό κατεστημένο που έχει διαμορφώσει τη χώρα εδώ και χρόνια.
Είναι αλήθεια ότι το κίνημα των νέων έδειξε μεγάλη ωριμότητα και κατάφερε να αναπτύξει συλλογικές μορφές ηγεσίας και αυτοελέγχου απέναντι στις προκλήσεις ενός αυταρχικού καθεστώτος. Τώρα όμως ξεκινάει μια νέα φάση με την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας και ελέγχου των μηχανισμών που έχουν δημιουργηθεί μέσα στον κρατικό μηχανισμό.
Η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να προωθήσει βαθιές μεταρρυθμίσεις σχετικά με την ανεξαρτησία των θεσμών, τη δικαστική εξουσία, τη διαφθορά, τα μέσα ενημέρωσης και τις ελευθερίες, ενώ έχει να αντιμετωπίσει προκλήσεις σχετικά με την ενταξιακή διαδικασία, τις σχέσεις με ΕΕ και Ρωσία, αλλά και το Κόσοβο.
Μακάρι να δούμε σύντομα μια δημοκρατική Σερβία, που θα κλείσει τις πληγές της, θα αντιμετωπίσει την διαφθορά, θα ενισχύσει τους δημοκρατικούς θεσμούς και θα γίνει μέλος της Ευρωπαικής Ένωσης.