Του Νίκου Χρυσόγελου*

Το κίνημα Φλαμίνκο και η εξέγερση των νέων στην Αλβανία. Και εικόνες μιας επίσκεψής μου στην περιοχή από όπου ξεκίνησαν όλα.

Πρόσφατα επισκέφθηκα την περιοχή από όπου ξεκίνησε το κίνημα διαμαρτυρίας των νέων για προστασία μιας σημαντικής φυσικής περιοχής, ένα κίνημα που σήμερα έχει εξελιχθεί σε κίνημα για δικαιοσύνη, δημοκρατία, διαφάνεια. Αποδεικνύεται ότι πλέον η περιβαλλοντική κινητοποίηση, ιδιαίτερα από νέους και νέες, είναι όλο και περισσότερο κινητοποίηση για την προώθηση ευρύτερων αξιών που κινδυνεύουν.

Η «Επανάσταση των Φλαμίνγκο» (The Flamingo Revolution, αλβανικά: Revolucioni i Flamingove) αναδείχθηκε ως ένα αποκεντρωμένο κοινωνικό κίνημα και προκάλεσε σειρά διαμαρτυριών κυρίως κατά της κυβέρνησης της Αλβανίας.

Ξεκίνησε ως διαμαρτυρία απέναντι στην, δωρεάν μάλιστα, παραχώρηση στον γαμπρό του Τραμπ, τον Τζάρεντ Κουσνέρ (και την κόρη του Τραμπ), μιας μεγάλης έκτασης στο Ζβέρνετς (Zvërnec) και το νησί Σαζάν, κοντά στη λιμνοθάλασσα της Νάρτας, που είναι από τις πιο σημαντικές φυσικές περιοχές της Αλβανίας, μεταξύ άλλων σημαντική λιμνοθάλασσα για τα Φλαμίνγκο (εξού και η ονομασία τπυ κινήματος) αλλά και την αναπαραγωγή ειδών. Στόχος του επενδυτικού σχεδίου η ανάπτυξη μεγάλου παραθεριστικού κέντρου.

Η δικαιολογία για την δωρεάν παραχώρηση ήταν ότι η επένδυση που θα έκανε ο Κούσνερ μαζί με άλλα “επενδυτικά κεφάλαια” (φημολογείται Ισραηλινά και από τον Κόλπο, με τα οποία ειναι στενά διαπλεκόμενος) θα φέρει …ανάπτυξη στην περιοχή.

Οι διαμαρτυρίες ξεκίνησαν στις 2 Φεβρουαρίου 2026 στο Baks-Rrjoll, όταν κάτοικοι διαμαρτυρήθηκαν ενάντια στο σχέδιο δημιουργίας μεγάλου τουριστικού θερέτρου (Blue Borgo).

Οι κινητοποιήσεις επεκτάθηκαν στις 16 Μαΐου 2026 στο Ζβέρνετς (Zvërnec), κοντά στη λιμνοθάλασσα της Νάρτας, με επίκεντρο προπαρασκευαστικές εργασίες για κατασκευή πολυτελών τουριστικών εγκαταστάσεων που συνδέονταν με το έργο στο νησί Σαζάν και το Ζβέρνετς, έργα που προωθούσε ο γαμπρός του Τραμπ Τζάρεντ Κουσνέρ.

Στις 30 Μαΐου 2026 η βίαιη επίθεση της αστυνομίας προκάλεσε μαζικότερες κινητοποιήσεις στα Τίρανα και σε άλλες πόλεις της Αλβανίας, στο Κόσοβο και στην αλβανική διασπορά.

Η οικολογική κινητοποίηση γρήγορα απέκτησε ευρύτερες διαστάσεις, αφού το σκάνδαλο ανέδειξε:

• Κυβερνητική διαφθορά, κακή διακυβέρνηση, κατάληψη του κράτους από ένα πλέγμα ιδιοτελών συμφερόντων. Η Αλβανία είναι σήμερα στόχος κυνικών επενδυτικών κεφαλαίων, για μεγάλα τουριστικά συγκροτήματα. Με την συνεργασία της κυβέρνησης.

• Η δωρεάν παραχώρηση μιας σημαντικής φυσικής περιοχής και άλλα παρόμοια “επενδυτικά σχέδια” που προωθούνται συχνά εν κρυπτώ δείχνουν δημοκρατική οπισθοδρόμηση, σε μια εποχή που η Αλβανία αναζητεί το δρόμο της για ένταξη στην ΕΕ.

• Έλεγχος των μέσων ενημέρωσης και πολιτική παραπλάνηση αφού όπως και σε άλλες χώρες όλο και περισσότερο τα ΜΜΕ ελέγχονται από διαπλεκόμενους ολιγάρχες και οικονομικά συμφέροντα.

• Οι ειρηνικές και ευφάνταστες διαδηλώσεις αντιμετωπίζονται όλο και πιο άγρια όχι μόνο από τις αστυνομικές δυνάμεις, και τις ειδικές δυνάμεις αντιμετώπισης της τρομοκρατίας, αλλά και από δυνάμεις ιδιωτικής ασφάλειας.

• Κάτι που εξόργισε τους πολίτες ήταν η πλήρης έλλειψη διαφάνειας σε ξένα επενδυτικά έργα και περιβαλλοντικές ανησυχίες σε προστατευόμενες παράκτιες ζώνες (όπως το προστατευόμενο τοπίο Βιόσα-Νάρτα, σημαντικός βιότοπος για τα φλαμίνγκο). Η Αλβανία, ιδιαίτερα η παράκτια ζώνη της, μετατρέπεται σε ένα απέραντο τουριστικό θέρετρο με αδιαφανή τρόπο και χωρίς οποιαδήποτε περιβαλλοντική έγνοια.

Οι διαδηλώσεις συνεχίζονται καθημερινά επί μήνες – όχι όπως παρουσιάζονται από τα ΜΜΕ σαν κάτι που ξεκίνησε πριν 10 μέρες – με εκπληκτική αντοχή και μαζικότητα, όπως έγινε και με τις κινητοποιήσεις των νέων στη Σερβία, που συνεχίζονταν επί δύο χρόνια και οδήγησαν στην παρουσίαση της “λίστας των φοιτητών” στις εκλογές 25.10, με τη φιλοδοξία να εκδιώξουν την ακροδεξιά κυβέρνηση Βούτσιτς.

Τα αιτήματα του κινήματος σήμερα αποτυπώνται στις εξής διεκδικήσεις:

● Παραίτηση του Έντι Ράμα και της κυβέρνησής του

● Σχηματισμός μιας 12μηνης, μη κομματικής μεταβατικής κυβέρνησης. Το κίνημα δεν έχει εμπιστοσύνη ούτε στην κυβέρνηση ούτε στην αντιπολίτευση.

● Συνταγματικές και εκλογικές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένου του ορίου των δύο μόνο θητειών για το αξίωμα του πρωθυπουργού.

● Κατάργηση αμφιλεγόμενων νόμων για “στρατηγικές επενδύσεις”, ιδιαίτερα όσες αφορούν σε προστατευόμενες περιοχές, στην πολιτιστική κληρονομιά και στην ανάπτυξη ορεινών όγκων.

● Ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο μεταξύ πολιτών και κράτους.

Όλους αυτούς τους μήνες η κινητοποίηση των νέων έχει πάρει πολλές μορφές με ζωντανές και πολύχρωμες διαδηλώσεις, μεταξύ άλλων και με ποδήλατα, πολιτικά μποϊκοτάζ, ακτιβισμό στο διαδίκτυο, μαθητικές και φοιτητικές απεργίες.

Από τις 13 Οκτωβρίου 2026 το καθεστώς Ράμα επιδεικνύει διάθεση αφενός πιο βίαιης καταστολής κι αφετέρου δυσφήμησης του κινήματος ότι υποκινείται από ξένες δυνάμεις, το Ιράν, τη Ρωσία κλπ.

Οι Ευρωπαίοι Πράσινοι, European Greens και Greens/EFA in the European Parliament, έχουμε σταθεί στο πλευρό των νέων και σειρά πράσινων ευρωβουλευτών με επιτόπου παρουσία και παρεμβάσεις στο Ευρωκοινοβούλιο στηρίζουν το κίνημα των νέων για το περιβάλλον, τη βιωσιμότητα, την διαφάνεια και την δημοκρατία

Δείτε το σχετικό βίντεο εδώ

Σημ: στην Αλβανία ταξιδέψαμε στο πλαίσιο εκδρομής που αφορούσε το σιδηροδρομικό δίκτυο, αλλά και περιβαλλοντικά και πολιτιστικά θέματα, όπως αυτό, με το Σύλλογο Φίλων Σιδηροδρόμου.

Ευχαριστώ και τον Αλέξανδρο για την ενδιαφέρουσα ενημέρωση και σύνδεση των διαφόρων θεμάτων.

● Ο Νίκος Χρυσόγελος είναι

π. Ευρωβουλευτής των Πράσινων,

Εκλεγμένος ετεταλμένος Σύμβουλος Δήμου Αθηναίων για το Κλιματικό Σύμφωνο και την Κοινωνική Οικονομία

Πρόεδρος του ΔΣ του Κέντρου Υποδοχής κι Αλληλεγγύης του Δήμου Αθηναίων

Και μέλος του Πανελλαδικού Συμβουλίου των ΠΡΑΣΣΙΝΩΝ – Οικολογία