του Νίκου Χρυσόγελου
Εντεταλμένου Συμβούλου Δήμου Αθηναίων Κλιματικού Συμφώνου και Κοινωνικής Οικονομίας & Προέδρου του Κέντρου Υποδοχής και Αληλεγγύης Δήμου Αθηναίων
♻️ Κυκλική οικονομία και βιομηχανική “συμβίωση”: απόβλητα μιας δραστηριότητας γίνονται πόρος για μια άλλη.
Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα #SYSTEMICO (A systemic multisectoral multi-stakeholder approach for coupling circularity and climate mitigation in industry, cities and regions), είναι μία συστημική, πολυτομεακή προσέγγιση πολλών ενδιαφερόμενων μερών για τη σύνδεση της κυκλικότητας και της προστασίας του κλίματος για εφαρμογή στη βιομηχανία, τις πόλεις και τις περιφέρειες. Είναι πρόγραμμα στο οποίο συμμετέχουμε ενεργά, από τον σχεδιασμό του και τώρα για την υλοποίησή του και στην Αθήνα
Σήμερα παράγουμε, καταναλώνουμε, πετάμε. Όμως, έτσι, καταναλώνουμε χρήσιμους φυσικούς πόρους και πρώτες ύλες, δημιουργούμε μεγάλους όγκους αποβλήτων, ρυπαίνουμε, καταναλώνουμε ενέργεια, συμβάλλουμε σε εκπομπές αερίων που αλλάζουν το κλίμα, σπαταλάμε οικονομικούς πόρους που δεν έχουμε.
Η κυκλική οικονομία σε συνδυασμό με την βιομηχανική “συμβίωση” (industrial synergies) αποτελούν μια εναλλακτική απέναντι σε αυτό το αναποτελεσματικό γραμμικό μοντέλο “παραγωγής – κατανάλωσης – παραγωγής αποβλήτων”.
🧠 Τι είναι η «κυκλική οικονομία» στην πράξη;
Η κυκλική οικονομία δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό αλλά και οικονομικό μοντέλο που στοχεύει στη μείωση των αποβλήτων και στην επαναχρησιμοποίηση των πόρων, παρατείνοντας τη διάρκεια ζωής των προϊόντων και προάγοντας τη βιωσιμότητα. Επιδιώκει τη συντήρηση, επαναχρησιμοποίηση, ανακατασκευή και ανακύκλωση προϊόντων και υλικών, δημιουργώντας έναν κλειστό σύστημα (“κύκλο”) αντί για την γραμμική οικονομία που στο τέλος οδηγεί σε βουνά από απόβλητα. Μειώνει την εξάρτηση από “παρθένες πρώτες ύλες και νέους φυσικούς πόρους” και περιορίζει τη ρύπανση, τις εκπομπές αερίων που αλλάζουν το κλίμα καθώς και τη σπατάλη οικονομικών πόρων. Για παράδειγμα μπορούμε να ανακτούμε και να επαναφέρουμε στην παραγωγή πολύτιμα υλικά από χρησιμοποιημένα προϊόντα αντί να εξορύσσουμε συνεχώς νέες πρώτες ύλες. Σε επίπεδο πόλης ή επιχειρήσεων ό,τι περισσεύει μπορεί να γίνει χρήσιμο για κάπου αλλού.
📍 Για να προχωρήσουμε σε λύσεις κυκλικής οικονομίας, που είναι βασικός στόχος του Κλιματικού Συμφώνου της Αθήνας, ο Δήμος συμμετέχει ενεργά σε ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα, “SYSTEMICO”.
Είναι μεγάλη χαρά μου που από τον πολιτικό σχεδιασμό (στο Ευρωπαικό Κοινοβούλιο στήριξα ενεργά ως ευρωβουλευτής των Πράσινων πρωτοβουλίες κυκλικής οικονομίας και βιομηχανικής “συμβίωσης” (industrial symbiosis), ενώ τώρα ως Εντεταλμένος Σύμβουλος Κλιματικού Συμφώνου και Κοινωνικής Οικονομίας συνέβαλα στο να διαμορφωθεί το πρόγραμμα και να είναι η Αθήνα μια πόλη όπου θα υλοποιηθεί αυτό το πρόγραμμα, το SYSTEMICO.
Στις 29 και 30 Σεπτεμβρίου, ο Δήμος Αθηναίων φιλοξενήσαμε στο Σεραφείο την πρώτη, δια ζώσης συνάντηση των εταίρων του SYSTEMICO. Συναντήθηκαν 30 οργανισμοί από 8 χώρες: πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, πόλεις, περιφέρειες, βιομηχανίες και φορείς διαχείρισης νερού και απορριμμάτων. Σχεδιάσαμε τα επόμενα βήματα για την προετοιμασία λύσεων κυκλικής οικονομίας και την υλοποίησή τους στην Αθήνα, το Γκέτεμποργκ, το Μάρκες και τη Σαραγόσα.
🏙️ Και στην Αθήνα;
Η πόλη μας είναι ταυτόχρονα οικοδεσπότης και μία από τις περιοχές όπου λύσεις θα δοκιμαστούν και θα ωριμάσει ο σχεδιασμός για να εφαρμοστούν σε μεγάλη κλίμακα. Παράλληλα προβλέπονται συνέργειες με άλλες εφαρμογές σε επίπεδο βιομηχανίας.
👨👩👧 Τι σημαίνει για τους πολίτες;
Στόχοι είναι:
– λιγότερα απόβλητα,
– επεξεργασία των οργανικών ώστε να μειωθεί η ταφή τους και οι εκπομπές ρύπων από τη μεταφορά τους καθώς και μεθανίου και διοξειδίου του άνθρακα από τους χώρους ταφής,
– μεγαλύτερη ενσωμάτωση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στη λειτουργία των μονάδων επεξεργασίας των οργανικών και των αποβλήτων,
– εξοικονόμηση και επανάχρηση νερού,
– περισσότερο πράσινο που ποτίζεται χωρίς να σπαταλάμε πόσιμο νερό, καθώς και
– ένα ακόμα βήμα προς την κλιματική ουδετερότητα και την υλοποίηση του Κλιματικού Συμφώνου της Αθήνας,
– μικρότερο οικολογικό και κλιματικό αποτύπωμα μιας πόλης που βιώνει ήδη τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
🗣️ «Η κυκλική οικονομία δεν είναι μια πιλοτική δράση, είναι μια ολοκληρωμένη στρατηγική και ένας πρακτικός τρόπος για να κάνει η πόλη περισσότερα και καλύτερα με λιγότερους πόρους, να βελτιώσει την περιβαλλοντική και οικονομική επίδοσή της, να μειώσει τις εκπομπές αερίων που συμβάλλουν στην κλιματική κρίση.
Αντί να πετάμε νερό, οργανικά απόβλητα και ενέργεια, τα αξιοποιούμε ξανά. Έτσι μειώνονται τα απόβλητα και οι εκπομπές αερίων που επιβαρύνουν το κλίμα, ενώ εξοικονομούμε και χρήματα.
Η παραγωγή αποβλήτων είναι στην πραγματικότητα αποτυχία της οικονομίας. Όταν το νερό, τα οργανικά υπολείμματα και η ενέργεια γίνονται ξανά χρήσιμα, κερδίζουν ο δήμος, οι πολίτες και το περιβάλλον.
Μέσα από το SYSTEMICO δουλεύουμε τώρα για να δημιουργήσουμε ένα Κέντρο Κυκλικής Οικονομίας στην Αθήνα, όπου τα οργανικά απόβλητα θα επεξεργάζονται και θα αξιοποιούνται, θα συλλέγονται με μικρά ηλεκτρικά απορριμματοφόρα και θα φορτίζονται με φωτοβολταϊκά.
Χρειάζονται μελέτες, θα συνεργαστούμε με ευρωπαϊκούς φορείς και τις διάφορες υπηρεσίες στο εσωτερικό του δήμου. Στο πλαίσιο του προγράμματος μελετάμε, ανταλλάσσουμε εμπειρίες και δοκιμάζουμε λύσεις για να εφαρμοστούν σε επίπεδο πόλης μετά. Αναπτύσσουμε συνεργασία με πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, άλλες πόλεις, επιχειρήσεις
Χαίρομαι που φιλοξενήσαμε στην Αθήνα την πρώτη συνάντηση των εταίρων, ενός τόσο σημαντικού για την πόλη προγράμματος»
🌍 Συνολικά, το έργο θα δοκιμαστεί σε τέσσερις περιοχές επίδειξης και τρεις περιοχές αναπαραγωγής σε όλη την Ευρώπη. Οι πρώτες περιφερειακές δράσεις ξεκινούν τους επόμενους μήνες, και θα σας ενημερώνουμε καθώς περνάμε από τον σχεδιασμό στην πράξη.
Ευχαριστούμε όλους τους εταίρους για τη συνεργασία και το Σεράφειο για τη φιλοξενία!