Συγχαρητήρια στους Σουηδούς Πράσινους, που κέρδισαν 22 έδρες στο κοινοβούλιο, ανεβαίνοντας κατά 4 βουλευτές από τις εκλογές του 2022.
Παραιτήθηκε ήδη ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ulf Kristersson, ο οποίος υποστηριζόταν από το ακροδεξιό κόμμα «Σουηδοί Δημοκράτες» (SD), ανοίγοντας τον δρόμο για τον σχηματισμό κυβέρνησης, μετά την οριακή επικράτηση των σοσιαλδημοκρατών, των πράσινων και της αριστεράς στις εκλογές.
Η Magdalena Andersson, ηγέτιδα των Σοσιαλδημοκρατών, που πλειοψήφησαν παρόλο που είχαν το χειρότερο αποτέλεσμά από το 1911, δήλωσε πως μεταξύ των προτεραιοτήτων της είναι η κλιματική κρίση, τα σχολεία, η υγειονομική περίθαλψη, η φροντίδα των ηλικιωμένων και η μεταναστευτική πολιτική.
Το κοινοβούλιο της Σουηδίας αποτελείται από 349 έδρες. Τα κεντροαριστερά κόμματα και οι πράσινοι έχουν τώρα μια οριακή πλειοψηφία τριών εδρών έναντι του δεξιού κυβερνητικού συνασπισμού Tidö, ο οποίος υποστηρίζεται από το ακροδεξιό κόμμα «Σουηδοί Δημοκράτες» (SD). Οι ακροδεξιοί, με 17,6%, έχασαν τρεις ποσοστιαίες μονάδες και 11 έδρες, υποχωρώντας με 62 έδρες από τη δεύτερη στην τρίτη θέση.
– Οι σοσιαλδημοκράτες σημείωσαν πτώση αλλά είναι πρώτο κόμμα με 28,1% και 99 έδρες
-Το Κόμμα της Αριστεράς έλαβε 8,4% και 30 έδρες
– το Κόμμα του Κέντρου 7,05% και 25 έδρες
– οι Πράσινοι 6,13% και 22 έδρες (αύξηση 4 εδρών).
Μαζί, τα τέσσερα κόμματα έχουν 176 έδρες, 3 περισσότερες από τις 173 που έχει το μπλοκ της δεξιάς, ακροδεξιάς και κεντροδεξιάς, και 1 έδρα από τις 175 που απαιτούνται για την πλειοψηφία.
Επικεφαλείς των 4 κομμάτων που θα μπορούσαν να σχηματίσουν κυβέρνηση συνεργασίας είναι γυναίκες.
Η διαδικασία για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας θα διαρκέσουν κάποιους μήνες για να ξεπεραστούν οι διαφορές που υπάρχουν. Για παράδειγμα οι πράσινοι αντιτίθενται στα σχέδια για πυρηνικό εργοστάσιο.
Το Κεντρώο Κόμμα έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο συμμετοχής σε κυβέρνηση μαζί με την Αριστερά, ενώ το Αριστερό Κόμμα έχει θέσει ως όρο για τη συνεργασία του τη συμμετοχή του στην κυβέρνηση.
Άλλα ζητήματα στα οποία οι θέσεις των κομμάτων διαφέρουν είναι η στήριξη της Αριστεράς και των Πράσινων στην επιβολή φόρου στους δισεκατομμυριούχους, η αντίθεση των Πρασίνων στην πυρηνική ενέργεια, καθώς και οι διαφωνίες σχετικά με τη φορολογία. Οι Πράσινοι, οι Σοσιαλδημοκράτες και η Αριστερά τάσσονται υπέρ των φορολογικών αυξήσεων, ενώ το Κεντρώο Κόμμα επιδιώκει τη μείωση των φόρων.
Οι Πράσινοι
Το Πράσινο Κόμμα της Σουηδίας (Miljöpartiet de gröna) ιδρύθηκε το 1981, εκφράζοντας το κίνημα κατά της πυρηνικής ενέργειας μετά το δημοψήφισμα για την πυρηνική ενέργεια του 1980. Στις γενικές εκλογές του 1988, μπήκαν στη Βουλή για πρώτη φορά, με 5,5%. Τρία χρόνια αργότερα έπεσαν κάτω από το όριο του 4%. Το 1994 επέστρεψαν στο κοινοβούλιο και έκτοτε διατηρούν την εκπροσώπησή τους εκεί.
Βασικές πολιτικές κατευθύνσεις του εκλογικού προγράμματος των Πράσινων 2026
Η Σουηδία κερδίζει από το να:
● Ανακτήσει ηγετικό ρόλο στην κλιματική πολιτική: να μειώσουμε τις εκπομπές και να είμαστε ισχυρή φωνή υπέρ υψηλών κλιματικών φιλοδοξιών στην ΕΕ και διεθνώς
● Επενδύσει μαζικά σε κλιματικές επενδύσεις όπως ο σιδηρόδρομος, η ανανεώσιμη ηλεκτροπαραγωγή και η πράσινη βιομηχανία, που δημιουργούν πλήθος νέων θέσεων εργασίας
● Απαλλαγεί από την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, κάνοντας τις βιώσιμες εναλλακτικές φθηνότερες και καλύτερες και τις ακριβότερες ορυκτές, και να γίνει αυτάρκης σε ανανεώσιμη ενέργεια
● Επιστρέψει χρήματα στα νοικοκυριά μέσω μιας πράσινης ανταποδοτικής επιστροφής, με πληρωτές τους μεγαλύτερους ρυπαντές
● Απαγορεύσει τα ιδιωτικά τζετ και να θεσπίσει δίκαιο φόρο αεροπορικών μεταφορών
● Ανακυκλώνει και επαναχρησιμοποιεί περισσότερα κρίσιμα μέταλλα, πλαστικά, οικοδομικά υλικά και υφάσματα, να χτίζει με κλιματική ευφυΐα και να ανακαινίζει αντί να κατεδαφίζει
● Κάνει φθηνότερες τις αγορές από δεύτερο χέρι (επαναχρησιμοποίηση) και ευκολότερη την επισκευή αντί της αγοράς καινούριου
—
● Αναβαθμίσει και να επεκτείνει το σιδηροδρομικό δίκτυο, ώστε τα τρένα να είναι στην ώρα τους
● Επενδύσει σε περισσότερα νυχτερινά τρένα εντός Σουηδίας και προς την Ευρώπη
● Ξεκινήσει εθνική πρωτοβουλία για το ηλεκτρικό αυτοκίνητο: όλοι να μπορούν να αντέξουν οικονομικά τη μετάβαση σε ηλεκτρικό όχημα και να επεκταθεί η υποδομή φόρτισης
● Θεσπίσει μια «Κάρτα Σουηδίας» για τις δημόσιες συγκοινωνίες σε όλη τη χώρα: 499 κορώνες για ενήλικες, 249 κορώνες για παιδιά, φοιτητές και συνταξιούχους
—
● Επενδύσει σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η ηλιακή και η αιολική
● Οικοδομήσει ένα περιβαλλοντικά φιλικό και σταθερό ενεργειακό σύστημα που παρέχει φθηνό ρεύμα όλες τις ώρες του εικοσιτετραώρου
● Επιστρέφει στις τοπικές κοινωνίες μέρος των κερδών από την αιολική και την υδροηλεκτρική ενέργεια
● Αυξήσει την ενεργειακή απόδοση, ώστε να μειωθεί η κατανάλωση ρεύματος και να πέσουν οι λογαριασμοί
—
● Μειώσει τις οικονομικές ανισότητες, φορολογώντας τους υπερπλούσιους και ενισχύοντας τα συστήματα πρόνοιας και κοινωνικής ασφάλειας
● Αυξήσει το επίδομα τέκνου και να θεσπίσει ειδική προσαύξηση για τους μονογονείς
● Ενισχύσει την προστασία από τις υψηλές δαπάνες υγείας, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να αντέξουν οικονομικά τα φάρμακά τους
● Ενισχύσει το επίδομα στέγασης και να σταματήσει τις εξώσεις οικογενειών με παιδιά
—
● Καταργήσει το σχολείο-αγορά και να σταματήσει τα κέρδη — να σπάσει τον σχολικό διαχωρισμό και τα χρήματα να πηγαίνουν στους μαθητές και στους εκπαιδευτικούς
● Ενισχύσει τη χρηματοδότηση του σχολείου, να μειώσει τον αριθμό των παιδιών ανά τμήμα και να δώσει στο σχολείο τις προϋποθέσεις να παρέχει ειδική στήριξη σε κάθε μαθητή που τη χρειάζεται
● Θεσπίσει ένα «δικαίωμα πρόσβασης στον πολιτισμό» για τα παιδιά: όλα τα παιδιά να βιώνουν πολιτισμό στο σχολείο και να αναπτύσσουν τις δικές τους δημιουργικές ικανότητες σε όλη τη σχολική τους διαδρομή
● Μπορούν περισσότεροι νέοι να φύγουν από το πατρικό: επένδυση σε χαμηλού κόστους ενοικιαζόμενες κατοικίες, φοιτητικές εστίες και ευνοϊκά δάνεια πρώτης κατοικίας
● Αυξήσει το εκπαιδευτικό επίδομα τόσο για τους μαθητές λυκείου όσο και για τους φοιτητές
—
● Εξασφαλίσει περισσότερους πόρους για την υγεία, να βελτιώσει τις συνθήκες εργασίας του υγειονομικού προσωπικού και να μειώσει τις λίστες αναμονής
● Αναπτύξει την πρωτοβάθμια φροντίδα ώστε να είναι εύκολα προσβάσιμη σε όλους
● Φροντίσει ώστε περισσότεροι να λαμβάνουν γρήγορη βοήθεια σε ζητήματα ψυχικής υγείας και να εντοπίζονται έγκαιρα τα παιδιά και οι νέοι που τη χρειάζονται
● Διασφαλίσει ασφαλή μαιευτική φροντίδα
● Ενισχύσει τη στήριξη της οδοντιατρικής περίθαλψης, ώστε η υγεία των δοντιών να μην είναι ταξικό ζήτημα: η οδοντιατρική να χρηματοδοτείται με τις ίδιες αρχές όπως η υπόλοιπη υγειονομική περίθαλψη
● Ενισχύσει το δικαίωμα στη στήριξη και στις υπηρεσίες για τα άτομα με αναπηρία (LSS) και να διευρύνει τις δυνατότητές τους να εργάζονται και να έχουν ενεργό ελεύθερο χρόνο
● Καταπολεμήσει τη μοναξιά και να δώσει στους ηλικιωμένους μια ζωή με συντροφικότητα και ποιότητα
—
● Μειώσει τον χρόνο εργασίας και να κάνει τα πρώτα βήματα προς την τετραήμερη εβδομάδα
● Καταργήσει την ακάλυπτη περίοδο αναμονής στην αναρρωτική άδεια και να αυξήσει την ασφάλεια σε περίπτωση ασθένειας και αναπηρίας
● Κάνει ευκολότερη την ίδρυση και λειτουργία επιχείρησης και να μειώσει την ευθύνη του εργοδότη για το επίδομα ασθενείας
● Βρίσκουν περισσότεροι νέοι μια πρώτη δουλειά
—
● Προστατεύσει περισσότερα δάση και να αποκαταστήσει περισσότερες φυσικές περιοχές
● Ενισχύσει την προστασία των απειλούμενων ζώων και φυτών
● Ανεβάσει το επίπεδο ευζωίας των ζώων: λιγότερος συνωστισμός, περισσότερος χρόνος σε εξωτερικό χώρο και καλύτερες συνθήκες στην κτηνοτροφία
● Σταματήσει τα οδυνηρά πειράματα σε ζώα και να βάλει τέλος στα ταχυαναπτυσσόμενα κοτόπουλα
● Σταματήσει τις βιομηχανικές μηχανότρατες και την υπεραλίευση — να στηρίξει την παράκτια αλιεία
● Θεσπίσει σχέδιο ανάκαμψης για τη διάσωση της Βαλτικής
—
● Προσαρμόσει κλιματικά την κοινωνία, ώστε λ.χ. να έχουμε λιγότερα πλημμυρισμένα υπόγεια και μικρότερο κίνδυνο καταπτώσεων και κατολισθήσεων
● Προστατεύσει το πόσιμο νερό μας και να ενισχύσει την ικανότητα της κοινωνίας να αντιμετωπίζει την ξηρασία και τη λειψυδρία
● Ενισχύσει την ετοιμότητα και να επενδύσει σε μια πιο ανθεκτική επισιτιστική αλυσίδα, με περισσότερα σουηδικά και βιολογικά τρόφιμα και μειωμένη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα
● Αξίζει να είσαι αγρότης: βελτίωση των όρων εργασίας, μείωση στο μισό των εργοδοτικών εισφορών και δυνατότητα άδειας για όλους τους αγρότες
● Στηρίξει τους ιδιοκτήτες δασών ώστε να στραφούν σε βιώσιμες μεθόδους δασοκομίας
—
● Διασφαλίσει τρόφιμα χωρίς τοξικές ουσίες και καθαρό πόσιμο νερό χωρίς PFAS, μικροπλαστικά και άλλες βλαβερές ουσίες
● Διατηρήσει ισχυρή την προστασία των ακτών και των οχθών
● Κάνει εύκολη την έξοδο στη φύση, με ισχυρό δικαίωμα ελεύθερης πρόσβασης, υπαίθριες δραστηριότητες προσβάσιμες σε περισσότερους, καθώς και περισσότερα και καλύτερα μονοπάτια πεζοπορίας και φυσικές περιοχές που συντηρούνται
● Απαγορεύσει την εξόρυξη ουρανίου και την εξόρυξη σε στυπτηριούχους σχιστόλιθους