Του Νίκου Χρυσόγελου
- Εντεταλμένου Συμβούλου Κλιματικού Συμφώνου και Κοινωνικής Οικονομίας του Δήμου Αθηναίων και
- Προέδρου του Κέντρου Υποδοχής και Αλληλεγγύης του Δήμου Αθηναίων
www.facebook.com/nikos.chrysogelosb
www.facebook.com/Νίκος Χρυσόγελος- ΚλιματικόΣύμφωνο και Κοινωνική Οικονομία
🧠 Ο καύσωνας δεν «χτυπάει» με τον ίδιο τρόπο όλες τις γειτονιές της πόλης
Καθώς η Αθήνα βιώνει ολοένα πιο συχνά θερμοκρασίες που αγγίζουν ή ξεπερνούν τους 40°C έχουμε πλήρη εικόνα για το πώς οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν τις γειτονιές της πόλης. Έχουμε αποτυπώσει σε χάρτη GIS και σε χάρτες με δορυφορικά δεδομένα την (διαφορετική) κατανομή των υψηλών θερμοκρασιών στις διάφορες γειτονιές.
Τις μέρες καύσωνα ο Δήμος Αθηναίων λαμβάνει επείγοντα μέτρα, όπως στήριξη των άστεγων στο δρόμο με νερό και σνακς, άνοιγμα λεσχών φιλίας κλπ.
Η χαρτογράφηση της κατανομής των υψηλών θερμοκρασιών και η ανάπτυξη πιο πυκνού δικτύου ψηφιακών συστημάτων όπως και η ενημέρωση των πολιτών σε πραγματικό χρόνο μπορεί να είναι χρήσιμα εργαλεία για λήψη αποφάσεων, να περνάμε από τα μέτρα έκτακτης ανάγκης (ασπιρίνη για τον πονοκέφαλο) και τα πιλοτικά έργα στην μεγαλύτερη κλίμακα. Βοηθάνε, επίσης, να θέσουμε προτεραιότητες για να ενισχύουμε πραγματικά την άμυνα της πόλης, να κάνουμε τα σχολεία και τις γειτονιές πιο δροσερές, να ενισχύσουμε προγράμματα και παρεμβάσεις για πιο δροσερά κτίρια και περιβάλλοντες χώρους, να δημιουργήσουμε πιο “δροσερά καταφύγια και πιο σκιασμένες διαδρομές” ειδικά για τους πιο ευάλωτους ανθρώπους και όσους κι όσες βιώνουν ενεργειακή φτώχεια και δεν μπορούν να καλύπτουν δαπάνες κλιματισμού που λειτουργεί πολλές ώρες.
Ο καύσωνας «χτυπάει» όλους κι όλες, αλλά οι επιπτώσεις είναι πιο σοβαρές για τους πιο ευάλωτους και τις μεγάλες ηλικίες
Νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Lancet Planetary Health, προειδοποιεί ότι οι άνθρωποι άνω των 60 ετών θα εκτίθενται ολοένα περισσότερο σε αφόρητη ζέστη τις επόμενες δεκαετίες, με τον κίνδυνο για την υγεία τους να είναι υψηλότερος απ’ όσο εκτιμούνταν μέχρι σήμερα.
Οι ερευνητές εξέτασαν τη «θερμοκρασία θερμομέτρου υγρού βολβού» (Wet-bulb temperature), έναν δείκτη που συνδυάζει θερμοκρασία και υγρασία και αποδεικνύεται πολύ πιο επικίνδυνος για τον ανθρώπινο οργανισμό απ’ ό,τι η απλή μέτρηση θερμοκρασίας. Μέχρι πρόσφατα, οι σχετικές μελέτες βασίζονταν σε δεδομένα προσαρμοσμένα σε νέους, υγιείς ανθρώπους, υποτιμώντας συστηματικά τον κίνδυνο για τον ηλικιωμένο πληθυσμό.
Ο καύσωνας χτυπάει την υγεία, το σώμα και το μυαλό μας
Η επιστήμη δείχνει πως οι επιπτώσεις των καυσώνων δεν περιορίζονται στη σωματική εξάντληση αλλά οδηγούν και σε πρόωρους, επιπλέον θανάτους, αλλά επιβαρύνουν και τη λειτουργία του εγκεφάλου.
🔬 Τι δείχνει μελέτη
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, η ακραία ζέστη επιβαρύνει άμεσα τη λειτουργία του εγκεφάλου: επηρεάζει τη συγκέντρωση, τη μνήμη και τη λήψη αποφάσεων, ιδίως μέσω του προμετωπιαίου φλοιού.
Η μελέτη στο American Economic Journal: Economic Policy συνέδεσε τις μέρες ακραίας ζέστης με χαμηλότερες σχολικές επιδόσεις, ιδίως σε σχολεία χωρίς επαρκή κλιματισμό.
Έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO), με τίτλο «Working on a Warmer Planet», προειδοποιεί ότι η θερμική καταπόνηση αυξάνει τον κίνδυνο λαθών και ατυχημάτων στην εργασία.
Συστηματική ανασκόπηση στο The Lancet Planetary Health κατέγραψε αυξημένες εισαγωγές σε ψυχιατρικές κλινικές κατά τη διάρκεια καυσώνων.
Ως Εντεταλμένος Σύμβουλος Κλιματικού Συμφώνου και Κοινωνικής Οικονομίας του Δήμου Αθηναίων καθώς και πρόεδρος του Κέντρου Υποδοχής και Αλληλεγγύης του Δήμου προσπαθώ να συνδυάσω κλιματική δράση και κοινωνική δικαιοσύνη. Δεν βιώνουμε όλοι τον ίδιο καύσωνα. Ξέρουμε και από μελέτες και δεδομένα που έχουμε ότι η ζέστη μέσα στις πόλεις δεν κατανέμεται ισότιμα: γειτονιές με λιγότερο πράσινο, πυκνή δόμηση και χαμηλότερο εισόδημα καταγράφουν συστηματικά υψηλότερες θερμοκρασίες, η λεγόμενη «θερμική ανισότητα». Ένα παιδί ή ένας εργαζόμενος που ζει σε υπερθερμασμένη γειτονιά δεν επιβαρύνεται μόνο σωματικά, αλλά και νοητικά και ψυχολογικά.
Η θερμική ανισότητα είναι μια νέα μορφή κοινωνικής ανισότητας. Γι’ αυτό στο Κλιματικό Σύμφωνο Αθήνας συνδέουμε την κλιματική δράση με την κοινωνικήvδικαιοσύνη. Η δράση για το κλίμα πρέπει να κατανοήσουμε ότι είναι το σύγχρονο εργαλείο κοινωνικής παρέμβασης, γιαυτό μιλάμε για κλιματική δικαιοσύνη. Όσα κάνουμε είναι σε μια τετοια κατεύθυνση.
Παρεμβάσεις όπως αυτές του προγράμματος @CoolingHavens καθώς και του προγράμματος @AscendAthensSuperblock – με καινοτόμες παρεμβάσεις γύρω από πράσινο, νερό, σκίαση, δροσερές γειτονιές και κτίρια – δεν είναι απλώς αισθητικές αναβαθμίσεις, αλλά μέτρα δημόσιας υγείας που προστατεύουν και την γνωστική και ψυχική ευεξία των πολιτών.
Αλλά προφανώς πρέπει να κάνουμε σε όλα τα επίπεδα περισσότερα. Χρειαζόμαστε επενδύσεις σε πράσινες παρεμβάσεις ακριβώς εκεί όπου η ανάγκη είναι μεγαλύτερη, στις γειτονιές που θερμαίνονται περισσότερο”.
Στους χάρτες:
– ο ένας δείχνει την κατανομή των υψηλότερων θερμοκρασιών τους καλοκαιρινούς μήνες στις γειτονιές της Αθήνας (στον αέρα σε ύψος περίπου 2 μέτρα): με σκούρο πράσινο κοντά στους 38 °C (κοντά σε πάρκα), ενώ σε άλλες γειτονιές οι πιο υψηλές θερμοκρασίες φτάνουν από 41-45° C (σκούρο κόκκινο χρώμα), πχ κοντά σε αυτοκινητόδρομους, περιοχές χωρίς πολύ πράσινο κλπ. Οι μέσοι όροι είναι για την περίοδο 2016-2020. Από τότε η κατάσταση χειροτέρευσε.
– ο άλλος χάρτης δείχνει (δορυφορικά δεδομένα) την κατανομή των θερμοκρασιών μια ημέρα με καύσωνα στο έδαφος, με τη θερμοκρασία να φτάσει πάνω από 60° C (πορτοκαλί χρώμα)
📌 Πηγές:
Lancet Planetary Health, Stanford University. Nature Communications · American Economic Journal: Economic Policy · ILO «Working on a Warmer Planet» · Athens Voice
#καύσωνας
#ΚλιματικήΑλλαγή #Αθήνα #υγεία #ClimateChange #Athens #UrbanHeat
#κλιματικήπροσαρμογή #κλιματικήανθεκτικότητα
#NetZeroCities #EUmissions