Το WWF Ελλάς, μαζί με άλλες περιβαλλοντικές οργανώσεις, αντιτίθεται σθεναρά στο φαραωνικό έργο της εκτροπής του Αχελώου. Χαρακτηρίζει το σχέδιο αυτό αναχρονιστικό και επιβλαβές, καθώς παραβιάζει την ευρωπαϊκή νομοθεσία, αφανίζει χιλιάδες στρέματα δασικής έκτασης και έχει ακυρωθεί επανειλημμένα από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ).
Η θέση και οι ενέργειες του WWF συνοψίζονται στα εξής:
-
- Νομικές Προσφυγές: Το WWF και άλλοι φορείς έχουν καταφύγει στο ΣτΕ με αίτηση ακύρωσης των νέων σχεδίων που επιχειρούν να νομιμοποιήσουν την εκτροπή. [1, 2]
- Παραβίαση Νόμων: Το έργο βασίζεται σε ανεπαρκή στοιχεία, απειλεί προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και έρχεται σε αντίθεση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα. [1]
- Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις: Η εκτροπή θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημιά στο οικοσύστημα του ποταμού και θα οδηγήσει στον αφανισμό του οικισμού της Νεοχώρας και χιλιάδων στρεμμάτων δάσους. [1]
- Αντίθετες Λύσεις: Αντί της εκτροπής, το WWF προτείνει την ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων της Θεσσαλίας, όπως η εξοικονόμηση νερού στη γεωργία, η προστασία των υπόγειων υδροφορέων και η αλλαγή καλλιεργειών. [1]
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις WWF Ελλάς, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, οι οποίες μαζί με φορείς της δυτικής Ελλάδας έχουν προσφύγει κατά των νέων σχεδιασμών νομιμοποίησης της εκτροπής του Αχελώου, επισημαίνουν ότι:
- Ποτέ δεν υλοποιήθηκαν ούτε τα πρόσθετα, ούτε τα δρομολογημένα έργα του προηγούμενου σχεδίου διαχείρισης υδάτων Θεσσαλίας (ΣΔΛΑΠ 2017), που θα επέτρεπαν στη Θεσσαλία να ικανοποιήσει τις ανάγκες της με τους δικούς της πόρους. Συγκεκριμένα, το ΣΔΛΑΠ 2017 που είχε εγκριθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας1 περιλάμβανε λεπτομερές πρόγραμμα έργων που τεκμηριωμένα θα κατέληγε σε μηδενισμό του υδατικού ελλείμματος του θεσσαλικού κάμπου. Από εκείνο το πρόγραμμα δεν έχει εφαρμοστεί ούτε το πρόγραμμα εξοικονόμησης ύδατος (το οποίο σημειώνει ότι μπορεί να αποφέρει μέχρι και 20% πραγματική μείωση των κατανάλωσης νερού), ούτε τα μικρά τοπικά και πολύ πιο βιώσιμα έργα ταμίευσης που ήταν δρομολογημένα μέχρι και το 2017 (τα οποία μπορούσαν να προσφέρουν όφελος 67 εκατ. κ.μ. αρδευτικού νερού ανά έτος), ούτε τα «πρόσθετα», τα οποία θα μπορούσαν να προσφέρουν 140 εκατ. κ.μ. νερού ανά έτος.2 Και αυτό διότι όσοι υπόσχονται τώρα εκτροπές ποταμών, δεν μπόρεσαν να εξασφαλίσουν τα βασικά – άδειες, χρηματοδοτήσεις, έλεγχο και αξιόπιστη μέτρηση της κατανάλωσης αρδευτικού ύδατος, και την τήρηση ενός βασικού χρονοδιαγράμματος υλοποίησης.
- Στο προσβαλλόμενο σχέδιο παρουσιάζεται αύξηση των αρδευόμενων εκτάσεων του θεσσαλικού κάμπου κατά 11%, δηλαδή κατά 300.000 στρέμματα. Οι μεταβολές αυτές είναι εντελώς πλασματικές καθώς βασίζονται στα τελείως αναξιόπιστα και μεθοδολογικά έωλα και ανεξέλεγκτα δεδομένα του ΟΠΕΚΕΠΕ, οργανισμού που έχει τεθεί σε επιτήρηση από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Συγκεκριμένα, ενώ στα προηγούμενα ΣΔΛΑΠ ο υπολογισμός των αρδευόμενων εκτάσεων του Υδατικού Διαμερίσματος Θεσσαλίας βασιζόταν στα επίσημα στατιστικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (των ετών 2007 και 2013 αντίστοιχα), ξαφνικά στο επίδικο σχέδιο τα στοιχεία αυτά, παρόλο που ήταν διαθέσιμα, αντικαταστάθηκαν από τις «ενιαίες αιτήσεις ενίσχυσης», τα χωρικά δεδομένα των οποίων αποτελούν ευθύνη του δικαιούχου κάθε αίτησης.
- Ενώ το μέσο και κάτω τμήμα του είναι ήδη τροποποιημένο, ο άνω Αχελώος είναι σε μεγάλο βαθμό αδιατάρακτο οικοσύστημα που πηγάζει από την καρδιά της Πίνδου και τώρα απειλείται με εκτροπή μέσω σηράγγων και φραγμάτων στον θεσσαλικό κάμπο.
- Ο Αχελώος ήδη φιλοξενεί τέσσερα μεγάλα φράγματα και τεχνητές λίμνες που εξυπηρετούν διάφορους σκοπούς, ενώ εκκρεμούν κι άλλα και τώρα επανέρχεται η πίεση για εκτροπή του. Πώς θα εξυπηρετηθούν όλες αυτές οι χρήσεις όταν εκτραπεί μέσω έργων που σχεδιάστηκαν τη δεκαετία του ’80 και διαστασιολογημένα για τεράστια εκτροπή 1,2 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού;
- Στο νέο ΣΔΛΑΠ, το οποίο αναθεωρήθηκε πρόσφατα, προστέθηκε εμβόλιμα η εκτροπή του Αχελώου.
- Με βάση το ισχύον πλαίσιο, το γιγαντιαίο κόστος της εκτροπής θα μετακυλιστεί κατά κύριο λόγο στους χρήστες, δηλαδή τους Θεσσαλούς αγρότες. Υπενθυμίζεται πως η ΕΕ έχει εδώ και 30 χρόνια διευκρινίσει ότι δεν θα το χρηματοδοτήσει.
- Τα έργα εκτροπής είναι ασυμβίβαστα με τη νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική, που προβλέπει την αναδιάρθρωση των υδροβόρων καλλιεργειών και τη μείωση των αρδευόμενων εκτάσεων.
Σε εποχή ιδιαίτερα έντονων και ολοένα και συχνότερων κλιματικών καταστροφών, με σοβαρότατες επιπτώσεις στη γεωργική δραστηριότητα της Θεσσαλίας, η επαναφορά στην πολιτική σκηνή ενός έργου εντυπωσιασμού, αποτελεί άλλη μια θλιβερή απόδειξη πως η Ελλάδα βαδίζει προς το αβέβαιο κλιματικό μέλλον με τα μάτια προσκολλημένα στο παρελθόν. Αυτό ισχύει και για κάθε εκτροπή ποταμού και μεγάλης περιβαλλοντικής επίπτωσης κατασκευαστικό έργο, ιδίως όταν δεν έχει προηγηθεί προσπάθεια και σχεδιασμός για βιώσιμη χρήση και διαχείριση των υδάτινων συστημάτων της χώρας.
Η εκτροπή του Αχελώου μόνο να συσκοτίσει μπορεί το αβέβαιο μέλλον μιας Θεσσαλίας που υποφέρει από κακοδιαχείριση των νερών της και πλέον από σοβαρές κλιματικές καταστροφές, ενώ αγνοούνται αδικαιολόγητα σημαντικά έργα για την ανασυγκρότηση και θωράκιση της αγροτικής παραγωγής με βάση τα νέα κλιματικά δεδομένα. Επίκεντρο και επείγουσες προτεραιότητες πρέπει να αποτελέσουν η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αγροτικών οικοσυστημάτων και η αποκατάσταση υποβαθμισμένων φυσικών οικοσυστημάτων που μπορούν να αποτελέσουν την πλέον αποδοτική λύση για την εξασφάλιση επάρκειας ύδατος για άρδευση και τη θωράκιση της Θεσσαλίας απέναντι στις εντεινόμενες κλιματικές καταστροφές.
Μπορείτε να ενημερωθείτε αναλυτικά και να διαβάσετε τις επίσημες θέσεις των οργανώσεων απευθείας στην επίσημη σελίδα του WWF Ελλάς.
ΠΡΑΣΙΝΟΙ – Οικολογία: Η Περιφέρεια Θεσσαλίας ενάντια στους φορείς της Αιτωλοακαρνανίας και τις οργανώσεις
Σήμερα Τετάρτη 3.6.2026 εκδικάζεται για έβδομη φορά η υπόθεση της εκτροπής του Αχελώου στο Συμβούλιο της Επικρατείας, μετά από έξι ακυρωτικές αποφάσεις του και μία του Δικαστηρίου της Ε.Ε. Μια υπόθεση βαθιά περιβαλλοντική, πολιτική, αναμέτρησης της κοινωνικής δικαιοσύνης με τα τοπικά και εργολαβικά συμφέροντα, αναμέτρησης της δημοκρατίας με τους διαχρονικούς Μαυρογυαλούρους, αναμέτρησης των ελπίδων και των αγώνων για την προστασία του μοναδικού αυτού οικοσυστήματος με την στρατηγική της κυβέρνησης να καταστρέψει τα πάντα σε αυτό τον τόπο.
Απέναντι στον δίκαιο αγώνα των φορέων της Αιτωλοακαρνανίας, τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και στο εθνικό και ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό Δίκαιο στέκεται η Περιφέρεια Θεσσαλίας. Με επιμονή που δεν εκπλήσσει, σε πλήρη ταύτιση με την πολιτική της ΝΔ, αλλά με ένδοια επιχειρημάτων. Γιατί το αφήγημα για τις ανάγκες του Θεσσαλικού κάμπου δεν πείθει όταν – εκτός από το να τάζει νερά – η Περιφέρεια δεν έχει στρατηγική για την παραγωγική ανασυγκρότηση της περιοχής και για τη στήριξη της αγροτικής δραστηριότητας, ενώ για να αποδείξει αυτές τις ανάγκες επικαλείται στοιχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ!
Επιπλέον, η Περιφέρεια αποσιωπά το γεγονός ότι στο νέο σχέδιο διαχείρισης των νερών της Θεσσαλίας (ΣΔΛΑΠ), που «νεκρανασταίνει» την εκτροπή του Αχελώου, παραβιάζονται βασικοί όροι για να είναι έγκυρο νομικά και βιώσιμο οικολογικά, στάση που οδηγεί στην ξεκάθαρη άρνηση της ΕΕ να χρηματοδοτήσει το έργο. Και έτσι γεννάται το ερώτημα: ποιος θα πληρώσει πάνω από 1 δις € που θα κοστίσει; Με βάση το ισχύον πλαίσιο, το γιγαντιαίο κόστος της εκτροπής θα μετακυλιστεί κατά κύριο λόγο στους χρήστες, δηλαδή τους Θεσσαλούς αγρότες, αυτούς που υποτίθεται θα σώσει η εκτροπή. Την ίδια στιγμή που η Περιφέρεια παραδέχεται ότι δεν έχουν εξαντληθεί ηπιότερες λύσεις, όπως η εξοικονόμηση νερού, ο εκσυγχρονισμός των δικτύων, η αλλαγή των καλλιεργειών, δηλαδή μέτρα που θα μπορούσαν να περιορίσουν το υδατικό έλλειμμα.
Η συμπρόεδρος των ΠΡΑΣΙΝΩΝ -Οικολογία Βάσω Νάκου δήλωσε: “Οι φορείς της Αιτωλοακαρνανίας αγωνίζονται για τον Αχελώο ως οικοσύστημα, αλλά ταυτόχρονα μας δείχνουν πώς πρέπει να αγωνίζεσαι στον τόπο σου ενάντια στα συμφέροντα που σε ξεριζώνουν από αυτόν, πώς να αγωνίζεσαι για δημοκρατία και για κοινωνική δικαιοσύνη και πώς πρέπει να σχεδιάζεται το μέλλον συμφιλιώνοντας τις ανθρώπινες δραστηριότητες με τα φυσικά οικοσυστήματα. Μένει να τους δικαιώσει το Συμβούλιο της Επικρατείας για μια ακόμη φορά”.