Ο Δείκτης Copenhagenize, που ξεκίνησε το 2011, είναι ένα σημείο αναφοράς βασισμένο σε τεκμήρια και παρακολουθεί σε ποιο βαθμό οι πόλεις του κόσμου έχουν προχωρήσει στην ασφαλή, άνετη και καθιερωμένη χρήση της ποδηλασίας. Ο σκοπός του είναι τριπλός: να αναγνωρίσει την ηγεσία, να υποστηρίξει τη μάθηση και να παρέχει ένα διαφανές πλαίσιο για τους πολεοδόμους, τους υποστηρικτές και τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων, ώστε να μπορούν να αξιολογήσουν τη δική τους πρόοδο. Ο δείκτης θα βοηθήσει τις πόλεις να διαγνώσουν τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία τους, να θέσουν προτεραιότητες και να μάθουν από τις αποδεδειγμένες πρακτικές που εφαρμόζονται από ομοτίμους για να προωθήσουν γρήγορες βελτιώσεις πολιτικής.
Η έκδοση του 2025 σηματοδοτεί μια σημαντική εξέλιξη στη μεθοδολογία του Δείκτη. Βασιζόμενη σε περισσότερο από μια δεκαετία συγκριτικής έρευνας, η παρούσα έκδοση εισήγαγε ένα ανανεωμένο, βασισμένο σε δεδομένα πλαίσιο που εξισορροπεί τις ποσοτικές μετρήσεις με τους ποιοτικούς δείκτες. Κατά συνέπεια, αυτή η προσέγγιση διασφαλίζει ότι οι αξιολογήσεις είναι ισότιμες μεταξύ των περιφερειών και βασίζονται σε αξιολογήσιμα στοιχεία, ενώ ταυτόχρονα καταγράφουν τις ανθρώπινες, πολιτιστικές και πολιτικές διαστάσεις της ποδηλασίας. Ως αποτέλεσμα, ο Δείκτης Copenhagenize χρησιμεύει πλέον όχι μόνο ως παγκόσμια κατάταξη αλλά και ως μια χρησιμοποιήσιμη τυποποιημένη βάση δεδομένων για πόλεις, υποστηρικτές και ερευνητές παγκοσμίως.
Ο Δείκτης Copenhagenize δεν είναι ένα εργαλείο αξιολόγησης δημόσιας πολιτικής με την παραδοσιακή έννοια, καθώς δεν επιχειρεί να ελέγξει ή να επικυρώσει τις στρατηγικές της πόλης ή να επισημάνει στοιχεία στις λίστες ελέγχου πολιτικής. Αντίθετα, αξιολογεί την ποδηλατικότητα της ίδιας της πόλης: σε ποιο βαθμό ένα άτομο μπορεί να μετακινηθεί εύκολα, με ασφάλεια και αυτοπεποίθηση με ποδήλατο. Αναλύοντας παράγοντες πέρα από την ύπαρξη ενός επίσημου σχεδίου για ποδήλατο, ο Δείκτης Copenhagenize επιδιώκει να συλλάβει τις πραγματικές συνθήκες που διαμορφώνουν επί του παρόντος την εμπειρία του ποδηλάτη. Τελικά, τοποθετεί τον χρήστη στο επίκεντρο της αξιολόγησης.Ανταμείβει όλους τους τοπικούς παράγοντες που εμπλέκονται στο να καταστεί η πόλη ποδηλατική προσβάσιμη για όλους.
Είναι σημαντικό το πάρκινγκ ποδηλάτων;
Όταν σχεδιάζουμε χώρους στάθμευσης ποδηλάτων, το παν είναι να κάνουμε το σωστό, τόσο από άποψη ποσότητας όσο και ποιότητας. Η κατασκευή ασφαλών λωρίδων οδηγεί τους ανθρώπους να χρησιμοποιούν ποδήλατα, αλλά η παροχή ασφαλών, υψηλής ποιότητας χώρων στον προορισμό τους είναι αυτό που μετατρέπει την ποδηλασία σε καθημερινή συνήθεια.
Τα δεδομένα του Δείκτη Copenhagenize για το 2026 αποδεικνύουν ότι όταν ακολουθείται μια συνειδητή στρατηγική στάθμευσης και συνδυάζεται με άλλες βασικές πολιτικές, όπως οι προστατευόμενες λωρίδες κυκλοφορίας και οι δράσεις για την “ηρεμιστική” κυκλοφορία, το μερίδιο των ποδηλάτων αυξάνεται σταθερά.
Να τι μας λένε οι αριθμοί για το πώς να το κάνουμε σωστά:
Το Πολλαπλασιαστικό Φαινόμενο: Διαπιστώσαμε μια θετική συσχέτιση μεταξύ της πυκνότητας στάθμευσης και του μεριδίου χρήσης ποδηλάτων. Πρόκειται για μια εξαιρετικά αποτελεσματική παρέμβαση, αλλά τα δεδομένα δείχνουν σαφώς ότι πρέπει να συνδυαστεί με άλλες συστημικές πολιτικές για να εγγυηθούν πραγματικά αποτελέσματα.
Η Ποσοτική Βάση: Η Ευρώπη θέτει το παγκόσμιο πρότυπο, με μέσο όρο
80,5 θέσεις στάθμευσης ανά 1.000 κατοίκους. Συγκριτικά, ο μέσος όρος της λίστας Global 100 βρίσκεται μόλις σε
54,1 θέσεις στάθμευσης.
Κλιμάκωση για την Επιτυχία: Οι πόλεις που παρουσιάζουν τα υψηλότερα μερίδια χρήσης μεταφορικών μέσων αυξάνουν δραματικά τον αριθμό των θέσεων στάθμευσης που διαθέτουν. Οι 30 κορυφαίες πόλεις παγκοσμίως έχουν κατά μέσο όρο
124,8 θέσεις στάθμευσης, ενώ οι 10 κορυφαίες πόλεις επιτυγχάνουν έναν εντυπωσιακό αριθμό
206,3 θέσεων στάθμευσης ανά 1.000 κατοίκους.
Οι Άρχοντες της Ποιότητας και της Ποσότητας: Η Κοπεγχάγη και η Ουτρέχτη ηγούνται της κατάταξης με αξιοσημείωτες πυκνότητες 565 και 494 ραφιών ανά 1.000 κατοίκους, αντίστοιχα. Η Ουτρέχτη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ποιότητας που συναντά την ποσότητα: δεν απλώς τοποθέτησαν περισσότερα ράφια. Επένδυσαν πάνω από 56 εκατομμύρια ευρώ σε ολοκληρωμένους κόμβους κινητικότητας παγκόσμιας κλάσης για να στεγάσουν με ασφάλεια χιλιάδες ποδήλατα, απελευθερώνοντας παράλληλα δημόσιο χώρο.
Το συμπέρασμα; Ένα δίκτυο ποδηλασίας παγκόσμιας κλάσης δεν τελειώνει στον ποδηλατόδρομο. Απαιτεί μια ολιστική στρατηγική όπου οι ασφαλείς, συνδεδεμένες διαδρομές συναντούν εξαιρετικές υποδομές στάθμευσης.